Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CEDUŁA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?)

Formy gramatyczne
lp M. ceduła  
D. ceduły  
B. cedułę  
N. cedułą   || ceduło  
Ms. cedule  
lm M. ceduły  
D. ceduł  
B. ceduły  
N. cedułami  
Ms. cedułach  
Etymologia
śr. łac. cedula
Znaczenia
1. »informacja pisemna, wiadomość, notatka; zobowiązanie; kwit«
  • – Napisawszy cedułę, oddał ją panu Słońskiemu. NiemPam 115.
  • – Iakosz czegom sie tylko mogł dowiedziec w tym tu kącie, wktorym wszystkie swoie przeciwna Cesarzowi IM strona pokłada nadzieię osobną Cedułą wypisałem IKM. OssŻyw 53v.
  • – Powrocił Dolman z listem iz Ceduły poprzÿmował z Zelwy y Dereczyna. SapANot 254.
  • – Posyłam cedułę w tey matery, na ktorą dałem dostateczny respons. OpalKListy 386.
  • – X. Cieciszewski co sprawił obiecał dostatecznie wypisac y P. Chorązy. ia Bog zna Stimulabam go ustnie y Cedułami. OpalKListy 509.
  • – Kiedybys kazał Po otwierac Pultynki Skrzynki Szkatułeczki Co bys tam listow znalazł y secretnych ceduł Od gachow y młodziencow. OpalKSat 26.
  • – Komunikował ze mną Iego Mść P. Woiewodá Poznáński M. M. Pan wszytkie momentá/ z ktorych utraq; fortuna Reipublicae depender, prudentissimè od W. M.M. Páná iako w listách tak i w cedułách wyrażone. PisMów II 267-268.
  • – W da Trocki [...] swoią ręką tę przypisaną w Liscie przysłał mi Cedułę. CzartListy 8.
  • – W tym tłumacz przypada od Szefer Kasiagi Kanclerża Hańskiego do naszego Kanclerża z Ceduło że Krola Polskiego tak wielkiego Monarchę kopać się w ziemi przed mizernemi Tatarami nie zdobi. HistBun 30.
  • – Ganili srodze ten proceder IPana Nieciszewskiego, a tym barziey Cedułe nieroztropnie dano. SapADiar 51.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ceduła najemna:
  • »ogłoszenie o najmie«
    • Anschlagen einen Mittzettel/ przybić Cedułę (Cedułkę) nájemną. ErnHand 59.
2. »zapisana luźna kartka papieru«
  • – Na osobnej cedule [napisano]. NiemPam 190.
  • – Kártá w księgach/ Kártá pisána oprocz ksiąg/ Kartelusz/ Cedułá/ skrypt. Kn 268.
  • Zettel cedułá. KusWeg O.
  • – Kazałem wypisac na tey osobney Cedule rzez Samę y to porachowanie. OpalKListy 501.
  • Ceduła - z łacińskiego tłumacząc języka - Ucinka czy ustrzyżka coś sie blisko tyka! KorczWiz 62.
  • Cedułá ein Zettel. KellGram 86.
  • Ceduła, cedułka. ein Zettelchen. billet, cèdule. T III 100.
Związki frazeologiczne

  • pójść na ceduły:
  • »stracić wartość, stać się bezwartościowym jak zbędne kartki, makulatura«
    • – Lecz skoro pomrzem, struci onym jabłkiem cierpkim, A potym zmartwychwstaniem, dzisiejsze tytuły Pojdą kędyś na brzytwy, pojdą na ceduły. PotFraszBrück I 263.
3. »wyrok«
  • – Więc y prze łzy obfite/ słow gdy mu nie stánie/ kończą owi Cesarskie zátym roskazánie: Tedy iáko ná gorę z dołu go wyważą/ Srogiey śmierci Cedułę iawnie mu ukáżą. TwarSLeg 35.
  • – Buiurduny, w Turczech są Ceduły śmierci, z podpisem Cesárskim. TwarSLeg .
  • – Askoro carski wyrok przełozy przed Oczy Hospodarowi: y tę Cedułę tak smutną, Iesli zywcem iść niechcesz, day zec głowę utną. PotWoj 16.
  • – Błądzi tu kazdy kto nie maiąc dzieci, Pisząc testament wszytkich swoich zbiorow, Niz go na mary Ceduła doleci Inszych procz Boga szuka successorow. PotSyl 115.
  • – Cofnął u tuMars decret iusz wydany, Znac nie podpisał ieszcze był ceduły. Ktory narod ma chlubic się z wygraney. PotSyl 61.