Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ABROGOWAĆ

czas. dk/ndk
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L, SWil

Formy gramatyczne
abrogować  
abrogowano  
Etymologia
łac. abrogare
Znaczenia
prawn. »znieść, znosić, uchylić, uchylać«
Rekcja: co

  • – Lepunow, Chomutow, Sołtykow zawołali zeby isc w pole przed Miasto, y wyszedszy przed bramę tam abrogowali Imperium Suyskiego, posłali do niego zeby do swego dworu dziedzicznego Vstąpił. ŻółkPocz 31.
  • – Sprzeciwiano się jednak juramentowi, żeby go wcale abrogowano, albo poprawiono, albo żeby in volumina legum nie był. Przyszło potem z senatu 3 senatorów, proponując albo gdybyśmy chcieli przyjść do senatu, albo securitatem namówić. Do tego żebyśmy społem namawiali albo uskutecznienie juramentu albo [je]go abrogowanie. ChrapDiar II 483-484.
  • – Opisawszy tedy te deklaracyje i ordynacyje nasze, przy nich i inne wszelakie, które in rem skarbu i intraty stołowej królestwa ichmciów na dawniejszych komisyjach są umówione, reasumując, one całe aprobujemy. A które by się zaś znajdowały pożytkowi pańskiemu przeciwne, abrogujemy, zlecając ichmciom panom administratorom i wszystkim urzędnikom, teraz i na potym będącym żupnym, aby one in omnibus punctis et clausulis i sami przez się obserwowali i od innych (komu należy), aby obserwowane były, z pilnością przestrzegali, w czym nie wątpiąc do oddawania żup, tak jako się opisało sporządzonych ichmciom panom administratorom przystępujemy. InsGór 68.
  • Abrogować prawa, do samych u nas należy Seymow, iako prawo 1662 deklaruie. KonSRoz 32.
  • – Niemasz tu czemu przeczyć, że co inszego zgwałcić, co inszego dyspensować, co inszego obiaśnić, co inszego abrogować prawo. KonSRoz 32.
  • Abrogować prawo, iest go tak znieść, żeby więcey na przyszłe czasy żadney nie miało mocy. KonSRoz 32.
  • – Upraszam W. Pana, żebyś był dobrze pamiętał sobie owe kategorye cztery: gwałcić bez potrzeby prawo, dyspensować dla potrzeby prawo, obiaśnić y rezolwować dla wątpliwości prawo, abrogować na zawsze dla złych iakich efektow prawo. KonSRoz 65.
Podhasła

*ABROGOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. ż abrogowana  
n abrogowane  
lm M. nmos abrogowane  
D. abrogowanych  
C. abrogowanym  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1602
Znaczenia
prawn. »zniesiony, uchylony«
  • – Ukazali im [Szwedom] moi deputaci konstytucyą 1620, która dotąd nie abrogowana, że i mnie od traktatów nie exkludowano. RadziwKSprawy 265.
  • – Zniosą się ichm. panowie poslowie z stanami koronnemi, aby raczej prawo dawne, o zażywaniu świadków uczynione abrrogowane było. AktaKrak II/1 298.
  • – Wyrozumiawszy Xziążę JE[g]o Mść z JMści Conte de Bucquoy teráznieyszego Generałá nád Armatą, tutecznych Stanow, iáko doskonałe y pożyteczne są te Dziáłá, ktore wedle Cesárskiey fozy y formy odlewáne bywáią, y te zá radą Cocsilii sui bellici sobie upodobawszy, nie chciał tego dopuścić, áby zniesiona y abrogowána być miáłá, ále wydał po wszystkich provincyách swoich surowy mandat, aby tylko iednákową pożyteczną y do używánia sposobną strzelbę odlewano. UffDekArch 31-32.
  • – Naprzod tu Constitutia nie iest ábrogowána zwyczáiem/ Bo ták mowi práwo Mágdeburskie tit. Iur: municip: Art: 1. num: 31. WisCzar 11.
  • – Konfederacya wielkopolska na wieki abrogowana była. OtwEDziejeCzech 171.
  • – [...] dwie insuperabiles Paritates. Pierwsza, Prawo głowne 1690. nigdy nieabrogowane [...]. KonSRoz 5 nlb.
  • – Tużby należyć miała LEX REGIA, ieszcze za panowania Krolow w Rzymie postanowiona, potym in Statu Democratico abrogowana, lecz de novo wskrzeszona za Oktawiana Augusta, na ktorego Osobę Pospolstwo Imperium, y cáłą Jurisdykcyę złożyło. ChmielAteny I 361.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • prawo abrogowane:
  • »prawo uchylone, zniesione«
    • – Ale przystępując ad speciem, co rzeczemy do praw zastarzałych, niedostatecznych, wątpliwych, abrogowanych, sobie przeciwnych, z jednego sejmu na drugi odesłanych, które albo temporaneae, doroczne, albo próżne były? JanWyw 15.
    • – Naprzód z tej miary, aby się obaczyły prawa, które są stare, zastarzałe, a które nowe, i czym nowe od starych różne. Potym, które są potrzebne, a których nie trzeba. Po trzecie, które są wieczne, a które są doczesne abo doroczne. Po czwarte, które są sobie przeciwne. Po piąte, które są już abrogowane. JanWyw 19.
    • – Zaż korrektura prawom abrogowanym tylko służy? JanWyw 8.