Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GWAR I

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. gwar  
D. gwaru  
B. gwar  
N. gwarem  
Znaczenia
1. »hałas powstały z wielu równoczesnych głosów i odgłosów«
  • – Szmer/ szémránie/ gwar cichy. Strepitus & admurmuratio concionis [...] Commurmuratio fieri coepta est à plerisque qui aderant [...] Admurmuratio [...] Fremor [...]. Kn 1118.
  • – Gadánie/ vide Rozmowá/ Domysł/ Gwar. Kn 182.
  • Gwar/ gadánie wiélu. Strepitus popularis [...] Strepitus hominum [...] Inconditus clamor [...] Murmur [...] Fremor per ora cucurric [...] Iubilatus [...]. Kn 219.
  • – Tym nie kontent ná Mieyskie wypada Bazáry/ Gdzie Cesarskie przystawy/ pospoły Iańczary Morduie po Ulicach, leią się krwią Iassy: A prze bunt y gwar ludzi grzmią pobliższe lássy. TwarSLeg 14.
  • – Tego ogniá nie przyszedł poki do pożáru/ Nászy niezátlumili/ ze z onego gwáru y Płonnych potym wieści: Dziurdzi oszalony/ Napieráł się przez dzięki trybutu z Korony. TwarSLeg 23.
  • – Takież w ulicach, takież wkoło były Ratusza, kędy dziewki przekupczyły I różni ludzie zwyczajnym towarem Z niemałem sobie rozmawiając gwarem. BorzNaw 75.
  • – [...] Szmer y gwar powstanie Przedobozy [...]. DrobOpow 135.
  • – Gwarzę, Gwar, ich wede [!] laut. BierSłowa 29.
  • Gwar, gadanie wielu. Gemürmel, Getöse der Redenden. bourdonnement, murmure, bruit sourd d'une multitude d'hommes. T III 438.
2. indyw.  »mowa, język«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • gwar warowny:
  • »język słowiański, trudny dla cudzoziemców do opanowania ze względu na wymowę«
    • Haec vocabula non sunt nostra sed barbara to iest Słowieńskie. Bo tego ięzyka ludzie zwáli Wárwárámi iákoby Gwaru wárownego: ktorego słow Chrząszcz/ Chrzest/ Trzpień/ Trzmiel y tym podobnych/ żadna gęba niewárowna nie wymowi. DembWyw 15.
    • – Kroleswto Scythyckie lubo to iest nastarodawnieysze, iednakże iż Warwarow (ábo ludzi gwaru wárownego/ ktorych od tego Słowakámi zowią) iest, dla tego miedzy zacnieysze krolestwa nie rachuią go, to iest złośliwi fałszerze. DembWyw 81.

GWAR II

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: GWAR II, *GWER
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (gwar, gewer, gwer), SXVI (gwar), Kn (gwar), T (gwar), L (gwar; XVI, XVIII), SWil (gwar), SW (gwar)

Nienotowany w słownikach:
SJP

Formy gramatyczne
lp M. gwar  
lm Ms. gwerach  
Etymologia
niem. Gewähr
Znaczenia
prawn.  »gwarancja, rękojmia, którą powód dawał pozwanemu, zobowiązując się nie zmieniac oskarżenia i osłaniać pozwanego przed oskarżeniami innych osób w tej samej sprawie«
  • – [...] ludzie swawolni jęli się wodzić rot [...] Co jeśliby się obostrzeniem prawa o gwerrach nie pohamowało, obawiać się , aby to samo wojny jakiej domowej wrychle nie zanieciło. AktaKrak I 265.
  • Gwar w práwié/ vide Wárunék. Kn 219.
  • – [...] *gwar w prawie, warunek. Gerichtsw. Gewehrleistung. droit: garantie, éviction. T III 438.