Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*GĘBUSIA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVI-XVIII), SWil (pod: gębula), SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp D. gębusie  
B. gębusię  
N. gębusią  
Ms. gębusi  
Znaczenia
ekspr.  »usta; twarz«
  • – A miluchne Dziecko w żłobie Śpi smaczny sen o tej dobie, Smokce usta swej gębusie, Właśnie jakby ssał Matusie. TwarKKolSok 198.
  • – Także miłość, kiedy się do człowieka łasi, Wystawia mu cukrową gębusię u Kasi, A pokrywa zdradliwie rzeczy jej ostatnie; Gdy go takową łątką do swej zwabi matnie, Srodze tyranizuje. ZimBSiel 114.
  • – Obłapiam tedy i całuję śliczne rączki i nóżki mojej duszy. O gębusi już nie wspominam ani myślę, boby i minuty w obozie wytrwać niepodobna. SobJListy 44.
  • – A co większa, te cnoty w swych postępkach mają, Że, gdy się z kim witają abo z ki gadają, To gębusię wystawia jako pudełeczko, A śmieje się, gdy jej kto rzecze: - "Kochaneczko"! WierszForBad 156.
  • – Zawiązawszy [pępek], wodę miała przy sobie z garnusiem święconą, omyła go i w gębusię wlała mu trochę i przeżegnała, nazwała go imieniem Szymuś. KsJaz 93.
  • – Pytana, ktoż był przy porodzeniu tego dziecięcia córki twojej Barbary, respondit: ja byłam przy niej jako matka, ratowałam i odebrałam toż dziecię i Margorzeta Surmionka, które było wczesne i wzrostu dużego, gdzie z ciężkością jej porodzenie było; upadłszy na ziemię, wzięłam go i położyłam go na nieckach; którem omyła święconą wodą i w gębusię wlałam trochę wody, to gębusią zakrzywiwszy trochę zapłakało. KsJaz 94.
  • – Z ciebie anieli pociechę swą mają. Czymżeć się oczka łzami zalewają, Po twej gębusi toczą się kropelki Jako Perełki? KolBar II 663.
Związki frazeologiczne

  • gębusię sznurować:
  • »zaciskać usta; milczeć«
    • Gębusię też sznuruje, jak[o] pani matka, Abo siostra, abo tam która jej sąsiadka. WierszForBad 154.