Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRZANIE

rzecz.
n
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. grzanie  
D. grzania  
N. grzaniem  
Znaczenia
»sprawianie, że coś nabiera wyższej temperatury, staje się coraz cieplejsze, ocieplanie«
  • – Kominow też pilno trzebá dwuch przestronych murowánych przy káżdym końcu stáyni/ dla zágrzewánia wody y grzania się másztálerzom czásu źimná/ gdyż gdźie drew dostátek/ izby mieć nie trzebá/ w ktorey śiedząc czeladká gnuśnieie/ á łotrostwem ábo spániem się rádá zábawia/ mniey koni y ochędostwá pilnuiąc. DorHip I Fiij.
  • – [...] Tu Piotr/ miedzy inszymi/ v ognia się grzeie. Troskliwego skrzętna myśl/ to tám/ to sám wodzi: Ilekroć drzwiámi skrzypną/ on co raz záchodzi/ Zeby mogł Páná záyrzeć/ á owdźie się boi/ Iákoby tym nie wydáć oney troski swoiey. Nędznesz to twoie grzanie stáruszku vbogi/ Ziębnie z boiáźni ćiáło/ krzepnie serce z trwogi. RożAPam 20.
  • – Iesliże też v piecká w korycie iest gliná Tłusta záwżdy/ á z wodą dobrze vmieszána: Ktorą zwierzchu ná piecu węgle rospalone (Dla tym lepszego grzania) ma bydź polewáne. RoźOff I2v.
  • – Bo gdy często ná węgle rospalone leie Táką wodą/ tedy sie záwżdy spieszniey grzeie: Więc y węgla (á zwłasczá gdy słábe) mniey gore/ Broni z piecá pársczenia/ á z wierzchu chłodnieie. Tákże też kiedy węgle nie chędogie dawa/ Záwżdy grzanie żelázá złe nie spieszne bywa: W piecu sie zásurowi/ y dul sie tám máły Vczyni: y nie czysty/ surowy/ nie cáły. RoźOff Kv-K2.
  • Posita caussa, ponitur effectus. Iáko to: Ogień grzeie y pali: toć kędy będzie ogień/ pewna rzecz záraz y palenie y grzánie musi bydź: tákże siárká ciepłe czyni wody. SykstCiepl 89.
  • – Fáirká stołowa do grzania potraw [...] Foculus [...] Crater [...]. Kn 171.
  • Grzanie/ Sume ex Zágrzewánie. Kn 215.
  • – [...] Strus sam tylko oczymá dziateczki swoie lągnie: Pátrzy vstáwicznie nie zmrożywszy oká/ ná skorupy zniesione/ wzrokiem ie oczu swoich zágrzewa/ y tym grzaniem po woli ptaszętá swoie mnoży y lągnie: á gdyby gdzie indziey oczy swoie przez pułkwádránsá odwrocić miał/ záraz Strusiętá w skorupie zálęgnione ziębną/ niszczeią y wniwecz się obracáią. MijInter 14.
  • – Ale gdym tám był kotłowi w ktorym wodę grzeią do wánien/ ráchowano koło czterdzieści lat/ y iuź spodkiem był wypalony z miedzi/ nigdy nieopráwiány/ sámym wapnem tylko trzymał się/ y z niego kocieł dla grzania wody był. PetrJWod 10.
  • – Pospolity zwyczay iest/ wodę táką pić/ iáka iest sámá w swym źrzodle. W Károliczbácie wrzącą/ iáka wynika/ práwie párząc się piią. W Egrze/ w Rzymie à Ponte molle, v źrzodeł zimną z iákom y indziey widział. Naywiększy do zwyczáiu ten pochop máią/ że moc wody zda się znikáć grzaniem. PetrJWod 30-31.
  • – Łyzka do Masci grzania iedna [...]. ArchRadziw 1638 176, 42.
  • – Łyżeczek do grzania wina [...] 2 [...]. ArchRadziw 1638 353, 7.
  • – Był kowal niedaleko Merecza, co za jednym grzaniem podkowę urobił. SzemTorBad 288.
  • – Przy tym foluszu pod kocieł mowy do grzania wody sukiennikom. InwKal I I, 95.
  • – Zrąb przy łaźni dranicami kryty, drzwi do niego nowe. Tamże kocioł wmurowany dla grzania wody. Kadek do moczenia chust dwie. PiotBrań 418.
  • – W spráwách tych ktore w sámym sobie bydlę odpráwuie, nie trzebá żadney wiádomości, iáko to trawić potráwę, krew rozsyłáć po żyłách, rość, sercu y pulsom bić, etc. bo do tych ták náturá determinowána iáko ogień do grzania: ále w spráwách ktore są około iákiey rzeczy nie będącey w bydlęciu trzebá áby uprzedzáłá wiadomość, áby ią poznawszy bydlę álbo się zá nią udáwało. álbo przed nią uchodziło: á przed tym co w nim iest ućiec nie może. y ták sáma duszá bez fántázyey sercem rusza. TylkRoz 117.
  • – Faierka srebrna do grzania łoszka, alias scandaletto. InwWilan 37.
  • – Faierka srebrna do grzania łoszka, aliasscandaletto [.] InwWilan 37.
  • – Dzban srebrny, biały, do grzania wody [.] InwWilan 37.
  • – 1 patęla do grzania posciely, 1 poneweczka na żelaznych noszkach. SzumInw 48.
  • Grzanie. das Wärmen/ Erwärmen. l'action d'échaufer. T III 429.
  • – Konnotacyja ceny: talerzy cenowych 36, talerzy starych 10, półmisków złych 17, przystawków 3, półmisów 6, mis 6 z obręczą jedną, z tym co i w kuchni. Lij, kwar blaszanne, flasza od grzania pościeli cenowa, wojłok z olstrami karmazynowy. InwKal II 155.