Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*DZIEŃ

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp D. dnia  
B. dzień  
Ms. dniu  
lm D. dni  
B. dni  
Znaczenia
1. »widna pora doby«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • robić coć po całym dniu i nocy:
  • »po całej nocy robić coś«
  • dzień astronomiczny:
  • bydlne pół dnia:
Związki frazeologiczne

  • po całej nocy robić coś || robić coś po całym dniu i nocy:
  • sądny dzień:
  • »według chrześcijańskich wierzeń religijnych sąd ostateczny, mający nastąpić po końcu świata«
    • – Boc przecie o Sądnym dniu tak powiedaią że złe uczynki chwalic będą adobre ganic. PasPam 147v.
  • z godzina na dzień:
  • »na godzinę przed świtem«
    • – Nazaiutrz tedy Niekazałęm gospody otwierać az iuz z godzina na dzięn. PasPam 143v.
2. »doba«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • do dnia dzisiejszego:
  • robić chałupne dni:
  • dni Bachusowe:
  • »karnawał«
    • – Odprawiwszy tedy dni Bachusowe wdobrey komitywie zdobremi Sam Siadami a osobliwie ztym Mikołaięm krosnowskięm Podczaszym Rawskiem On URodzica mego my vicissim [wzajemnie] uniego. Poiechałem zachorągwią. PasPam 80v.
  • ostatki dni Bachusowych:
    • – Dopiro na ostatki dni Bachusowych stanąłęm w Bereniczu [Berezynach]. PasPam 173.
Związki frazeologiczne

  • dzień Pański:
  • »niedziela«
    • – Byłem w Duchu w dzień Pański, i słyszałem zá sobą głos wielki,jáko trąbey. NT Ap 1, 10.
  • do sądnego dnia:
  • »nigdy«
    • – Obaczył daleko Towarzysza naszego [...] na takim szkapie ze by go był y do Sądnego dnia niedogonił. PasPam 97.
  • mięsny dzień:
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chłopski dzień:
    • Item Grzegorz kowal, półrolnik [...] Ten rabia po dwojgu 4 dni bydłem, piąty dzień ręczną robotą po jednemu, czwartek zaś w każdy tydzień chłopski dzień. InwKal I 427.
  • dzień artyficyjalny:
Związki frazeologiczne

  • do dnia dzisiejszego:
  • każdy boży dzień:
  • cały boży dzień:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Gość częsty i długi/ rychło się sprzykrzy. Gość i rybá trzéciego dniá précz/ nie wart/ cuchnié. KnAd 265.
  • Kto się chce mieć dobrze ná dzień/ niech sobie gęś zárznie/ kto ná tydzień/ niech wieprzá zákole/ kto ná miesiąc/ niech wołu zábiie/ kto ná cáły rok/ niech żonę poymie/ á kto do śmierci/ niech Xiędzem zostánie. RysProv VII, 5.
  • W dzień Symoná Iudy/ boi się koń grudy. RysProv Kv.