Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SZKOŁA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne
lp M. szkoła  
Ms. szkole  
lm D. szkół  
Ms. szkołach  
Etymologia
łac. schola
Znaczenia
1. »instytucja ucząca, kształcąca młodzież«
  • – Na uczysz się tego oczym w szkołach iako zyw niesłyszałes. PasPam 201v.
  • – Ieszcze w Szkołach Rawskich byłęm a on tez do kancellaryiey chodził. PasPam 78v.
Związki frazeologiczne

  • ze szkół wyjść:
  • »ukończyć naukę szkolną«
    • – Kładę tedy natym mieyscu, młodym Ludziom ktorzy to po mnie czytać będą. Taką admonitią że by kozdy z szkoł wyszedszy starał się oto pilno aby się rzeczom przysłuchał y przypatrzył na Seymach. PasPam 201.
2. »umiejętność nabyta przez naukę, wyćwiczenie«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • marsowa szkoła:
  • »zawód żołnierza, rzemiosło wojenne«
    • – Cny Lanckoronski [...] pioro konkurruie do Herbow Domu twego. Bez ktorych to zgoła Sama się Marsowa nie obeydzie szkoła. PasPam 270.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bakałarz szkoły:
    • – Tegoz Roku Nie iaki Iozef J[a]worski Bakałarz na ten czasz Skoły Zywieckiey, w Swieta Wielkanocne skrwawił Koscioł Zywiecki. KomonDziej 224.
  • bachusowa szkoła:
    • – Ale poczet Bachusów mija, gdzie się sieką, woląc skoczyć ku górze kapreolę leką i galardę okrągłym wieść z panienką kołem, a drudzy wywracają węgierskie za stołem, bo wszyscy Bachusowej szkoły zwolennicy: ten gładkiej, ów kurowej dzierży się śklenicy, aż ten usnął, owego do domu prowadzą, a ledwie mu stawiajac nogi wszyscy radzą. Temu kozieł za uchem z długim bąkiem wrzeszczy, a on mu przedrzeźniając, depresem swym trzeszczy; ten też kędyś wrócił część, dobrze że na stronie, a piesek go chędoży, siedząc na ogonie. MiasKZbiór 341-342.
Związki frazeologiczne

  • do jakiejś szkoły chodzić:
    • – Ale coż ia mowię o dziateczkách wászych/ y nárzekam ná ich nieszczęście/ iż niebożątká oddáne są wilkom ná wychowánie: Wy sami Oycowie do teyże szkoły chodzicie; wiążecie się z Heretykámi/ á nie przebieráiąc żadnych/ ze wszytkimi. BirkRus 10.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Chłopi ná wsi/ á żacy w szkole odmiánie Przełożonych bárzo rádzi. RysProv II, 5.
  • Zak béz ksiąg chodząc do szkoły/ zgodzi się potem páść woły. KnAd 1297.