Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRAN I
rzecz
m
, *GRANUM
rzecz
n

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (bez def., XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. m gran  
B. n granum  
lm D. granów  
B. n grana  
Etymologia
łac. granum
Znaczenia
»różnie definiowana miara wagi, potocznie określana jako ciężar jednego ziarna jęczmienia lub pieprzu«
  • – Iesli odchodzi ále nie wszytká [woda]/ y pierwszego y drugiego dniá tym się trwożyć nie trzebá/ ále iey pomágáć Krysterámi/ Pigułeczkámi z Aloe/ de Hieracum Agarico, przydawszy granum iedno ábo dwoie Eláteryey [...]. PetrJWod 37-38.
  • – Záczym Grzywná Złotá: liczy Káratow 224 Sexcentlow: 896, Gránow: 3584. SolGeom III 134.
  • – Miedź na powietrzu karatów 65 i granum 1, w wodzie karatów 50 i granów 2. SolArchB 70.
  • GRAIN signifie Le plus petit des poids, (dont on se sert pour peser.) Mica, ae, f. Lucr. GRAN es. naymnieysza waga w ważeniu. (Il en faut trois ponr faire une obole). Trzy esy álbo grana trzeba ná iednę babkę álbo szeląg [...]. DanKolaDyk II, 96.
Odsyłacze

*GRAN II

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
lp D. granu  
lm D. gran  
B. grany  
Znaczenia
»wyraźna, ostro zarysowana linia zetknięcia się dwóch ścian, ostra krawędź, kant«
  • – Sztuka we trzy grany z Gamainem y strzema almadyni [...] wazy czyr zlo 32 [...]. ArchRadziw 1638 146, 4.
  • – Działko NOCTVA, na Ośm gran lane w roku 1600 [...]. ArchRadziw 1638 80, 2.
  • – A takim sposobem wszelkie przerznięcia Wałow płaskość area nazwaną wyrachowane bydz maią, począwszy od Czworogranu, by y do dwudziesto czwartego granu regularnych fortec. NarArch 67.
Odsyłacze
*GRANUM p. GRAN I