Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRANATOWY I

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. m granatowy  
ż granatowa  
n granatowe  
D. m granatowego  
ż granatowej  
n granatowego  
N. m granatowym  
ż granatową  
lm M. nmos granatowe  
D. granatowych  
Znaczenia
1. »odnoszący się do drzewa z rodziny granatowcowatych lub owoców tego drzewa«
  • – Wino z Psczelniku ábo z Melisy/ tym sposobem bywa czynione: Biorą garść suchego Psczelniku/ skorek Cytrynowych suchych/ Cynámonu/ Rożey w cukrze/ kwiecia Miodunkowego w cukrze/ winá Gránatowego przylać/ y to wespoł wárzyć do pierwszego wezwrzenia/ á gdy powoli przestydnie/ przecedzić/ y vżywáć. SyrZiel 691.
  • – [...] dobre są ptástwá/ y nogi bydlęce/ chleb z sokiem gránatowym abo pigwowym moczony [...]. CiachPrzyp Bv.
  • – ZStąpiłám do ogrodá orzechowego/ ábym oglądáłá owoce rostące w dolinách: ábym obaczyłá/ jesli kwitną winne mácice/ á wypuszczáiąli pąkowie jábłonie gránátowe. BG Pnp VI, 10-11.
  • – Winna mácicá uschłá/ á figowe drzewo uwiędło: drzewo gránatowe y pálmá/ y jábłoń/ y wszystkie drzewá polne poschły/ y wesele zginęło od synow ludzkich. BG Jl I, 12.
  • – Ale Saul został był przy págorku/ pod jábłonią gránatową/ ktora byłá w Migron y lud ktory był z nim/ około sześci a set mężow. BG 1Sm XIV, 2.
  • Gránatowe wino/ Rhoites [...] vinum è punicis [...]. Kn 207.
  • – Weś skorek Gránatowych łot ieden [...]. CompMed 63.
  • – [...] GRANATOWE Drzewo, co iabłka granaty rodzi [...]. DanKolaDyk II, 101.
  • – Weźmi: Skorki Granatowey, Łot ieden. Skabiozy, Zanklu, Ziela Rzepikowego, każdego połgarści. BeimJelMed 321.
  • – Weźmi Soku swieżego z Owocu Pigwowego, Soku z Fruktu Granatowego kwasnego, Mięty Kędzierzawey suchey, każdego poł Funta. BeimJelMed 649.
  • – Weźmi Skorek Granatowych [...] Kwiatu Granatowego, Połłota, Mastyxu, Cwierć łota, Zgotuy w proporcyi Wina czerwonego, y piy ciepło. BeimJelMed 659.
  • – Granatowy [...] 3) Granat-Baum-. [...] 3) de l'arbre de grenadier [...] granatowe wino. Granat-Wein. vin tiré du fruit de grenadier [...]. T III 415.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • granatowe jabłko (sz. zm.):
    • – Ięczmień w mięśney polewce wárzony/ á sokiem kwáśnych iábłek gránatowych zálany/ iest osobliwą lekárską potráwą. SyrZiel 966.
    • – Uczynisz też ná podołku jego jábłká gránátowe z Hyácyntu/ y z szárłatu/ y z kármázynu dwá kroć fárbowánego: ná podołku jego w około/ á dzwonki złote miedzy nimi w około. Dzwonek złoty/ á jábłko gránátowe/ y záś dzwonek złoty/ y jábłko gránátowe/ u podołká płaszczá w około. BG Wj XXVIII, 33-35.
    • Gránatowe iábłko/ Punicum [...] Malum Punicum [...] Malum granatum [...] Granatum [...] Apyrenon [...] Leucococcon [...] Erythrococcon [...]. Kn 207.
    • Gránatowych iábłék kwiát/ Balaustium [...] Cytinus [...] ampullagium, & ambulacium, & Caducum mali punici appellat. Kn 207.
    • Gránatowych iábłék skórká/ Malicorum [...] Przegródká/ błonká tychżé. Ciccus, ciccum [...] Membrana, discrimen cellularum mali granati Punici [...] Hitta, hicta [...]. Kn 207.
    • – GDy Ceres nie mogłá Proserpiny z piekłá wyprosić, dla tego, że tám ziádłá siedm ziarn, z iábłká gránátowego vrwánego z drzewá; co ná nie powiedział Askáláphus świádek, ktory to widział: Proserpiná záfrásowána, świádká onego w puhaczá obrociłá. OvOtwWPrzem 206.
    • GRENADE [...] Malum granatum [...] GRANATOWE iabłko [...]. DanKolaDyk II, 100.
    • – Granatowy [...] granatowe iabłko. Granat-Apfel. grenade; fruit de grenadier [...] granatowych iabłek kwiat. Granaten-Baum-Blüthe. la fleur de grenade, ou de balaustier. T III 415-416.
  • granatowe iabłko leśne:
    • – Granatowy [...] 2) granatowe iabłko leśne. wilder Granat-Apfel. un balauste [...]. T III 415.
2. »kolor owocu granatu; kolor ciemnoniebieski«
  • Gránatowa fárbá/ Balaustinus color. vide Indych. Kn 207.
  • – Indych fárbá gránatowa/ brunatna Indicum [...] Balaustinus color [...] v. Fárbownik. Kn 252.
  • – Reystok Granatowy bogato materio z galonami podszyty [...]. ArchRadziw 1638 158, 2.
  • – Reysrok Kamlotowy granatowy podszyty złotą Materyą [...]. ArchRadziw 1638 159, 2.
  • – Żupan łosi z Stalowemi guzikami kitayką granatową podszyty z galonikiem srebrnym [...]. ArchRadziw 1638 163, 5.
  • – Szpilka iedna Granatowa. ArchRadziw 1638 92, 2.
  • – 75. Dwa pierścienie granatowe K. tal. 40. InwWilan 33.
  • – Przykrycia dwoje trypowe, arganisem granatowym podszyte [...]. InwWilan 61.
  • Granatowy. 1) dunkel-blau; Granat-Blüthenfarbig [...] 1) bleu turquin [...]. T III 415.
Podhasła

Z GRANATOWA


w funkcji przysłówka

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1755
Znaczenia
»o kolorze z odcieniem granatowego«
  • – ZIMORODEK, Alcyon, álbo Alcedo, większy od Wrobla Ptak, z granatowa szafirowy zwierzchu, z podspodu ponsowo białáwy, przy wodách się bawiący [...]. ChmielAteny I 519.
Odsyłacze

GRANATOWY II

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
lp M. m granatowy  
lm D. granatowych  
Znaczenia
»odnoszący się do granatu, tj. pocisku artyleryjskiego lub ręcznego«
  • – Kul żelaznych granatowych większych 85 [...]. ArchRadziw 1638 91, 1.
  • Granatowy [...] 4) Granaten- [...] 4) de grenade à jetter [...]. T III 415.