Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PALCAT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: PALCAT, PALCZAT
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. palcat   || palczat  
D. palcata  
B. palcat  
N. palcatem  
lm B. palcaty  
N. palcatami  
Znaczenia
»kij, laska , pałka«
  • – Ogonem wierzgającemu Koniowi, wadę odejmować musi, jeśli jest bardzo łechliwy, bez ostróg na nim jeżdżąc, [...] i palcatem nie zacinając po miejscach przykrych, przywięzując rzemyczkiem rzępię u ogona w kawalkowaniu mimo puzdro do popręgu siodłowego. DorHipTur 115-116.
  • – Zawsze w każdem z razu stępią, potem kłusem zaczynaj, w pośrodku czynienia często odpoczywaj, ręką i lacatem ogłaskiwaj, traweczki po trosze dłonią podając do gęby. DorHipTur 98.
  • – Zaraz i egzekucyą czyni; rozciągnąć go drugim dworzaninom każe, a trzej palcatami mu wysieką. NiemPam 165.
  • – A pálcaty máią mieć w ręku/ ieśliby go pálcatem uderzył niż dopadnie do swych/ iuż ma być w poimániu/ y zá onym uscem stać/ z ktorego go poimano/ ná dziesięci zagonow na stronie/ to záś tak z drugiego uscá po on kres słomy maią zaś wywabiáć. PienHip 23.
  • – Gáłęzie ktore trzyma ná sobie [drzewo figowe] nie są twárde/ ná pálcat Marszałkowski sie nie znidą/ ábowiem drżeń ich bárzo miękki. BirkNiedz 113.
  • – Głodny siedzieć przy chlebie á nie jeść/ Mieć o bok piękną pánnę á nie obłapić/ W lesie być á pálcatá ná koniá nie urznąć/ Náder głupiego. [!] ŻabEt B3v.
  • Pálcat/ vide Laská. Kn 661.
  • – Laská tá ábo pálcat, na inszym mieyscu zowie się wężokrętem, bo para wężow okręcona była: tą láską on czósem z piekłá dusze wyzywał. OvOtwWPrzem 39-40.
  • Palczat Caduceus. SłowPolŁac 49.
  • Fustis Kij, Palczat, Liaska. SłowPolŁac 66.
  • Pálcat die Spieszgerte/ Pálcatá der Spieszgerte. DobrGram 127.
  • – Chudego konia wywiodszy zestaynie, Bez wielkiey prace leda kto naiuczy, Niech zego przez czas iaki: iednostaynie, Gołem ięczmieniem albo owsem tuczy Będzie napalcat wierzgał y wędzidło. PotSyl 6.