Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ŚCIANA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ŚCIANA, ŚCIENA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1625
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
D.   ściany
C.   ścienie
B.   ścianę
Ms.   ścianie ||   ścienie
liczba mnoga
D.   ścian
B.   ściany
Ms.   ścianach
Znaczenia
1. »pionowa płaszczyzna ograniczająca budynek albo dzieląca jego wnętrze«
  • – Nadednięm przebudzę się az iakis koło Sciąn słychać Szelest. PasPam 143.
  • – Napisał wyiezdzaiąc z tey Gospody na Scianie [...] Zacos mię Skurwy Synu kukuć napasztował Wszakzem Bocwiny w Wilnie nic nie zakosztował. PasPam 183-183v.
  • – Trząsnęło mię coś za ramię mowiąc te słowa Owo Antoni nad tobą stoi Obrocę się do Sciany asz stoi zakonnik. PasPam 279v.
  • – Łozka do Sipienia [!] maią w scianach zasuwane tak iako szafa. PasPam 55v.
  • – Iest tam ryba tak straszna że Ięnom na scianach koscielnych Malowanego widywał owego co mu płomięń zgęby wychodzi. PasPam 65.
  • – Okienek dwie w ścienie wyciętych. DwórMłynGęb 26.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • baltazarowa ściana:
Związki frazeologiczne

  • uderzyć jako w ścianę:
  • »napotkać silny opór«
    • – Poty[m] H[u]saryie uderzyły kopiiami iako w Scianę. PasPam 107.
  • buzdygan powiesić na ścianie:
  • »porzucić rzemiosło wojenne, przestać się zajmować wojaczką«
    • – Już na złe ludzkie wymyślone sztuki, Strzały i łuki, Pancerz, karwasze, buzdygan, wsiędzenie, Inszy rynsztunek powieszę na ścienie A na kopiej jak na własnej grzędzie kokosz usiędzie. MorszZWierszeWir I 341.
    • – Wiem, żeś buzdygan powiesił na ścienie, Karwasz pod ławą, a przy cudzej żenie Dźwigasz wrzeciono zwijasz osnowy Herkules nowy. MorszZWierszeWir I 356.
2.  przen.  »strona, bok«
  • – Iedęn Szwadron Husarskiey Chorągwie Czarnieckiego y Pancerna Chorągiew zanim [...] trafił na iakąs tez Słabą Scianę co się bali oBrzuchy rozstępowali się im. PasPam 107-107v.
  • – Woyska Dywizyiey Hetmanskich po Stanowiskach daleko Stali. Byle przecię tę Scianę od Warszawy zasłonić. PasPam 81.
3.  przen.  »granica«
  • – Nasz Elekt Ioannes Tertius ognawszy in parte [w części] Oyczyzny Sciany od Nieprzyiacioł koronnych [...] wiezdza do Krakowa. PasPam 247v-248.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w ścianę budowany:
    • – Az sie ogien dobrał parkanow, parkany tam w scianę budowane. MarchŚcibHist 31.