Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRODZA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. grodza  
D. grodze  
grodzy  
B. grodzę  
N. grodzą  
Ms. grodzy  
Znaczenia
1. »płot lub inna przegroda blokująca lub utrudniająca dostęp do czegoś«
  • CLOSTURE [...] ZAMKNIĘCIE, płot, grodza, co służy do zamknięcia. DanKolaDyk I, 315.
2. »miejsce, teren otoczony płotem, ogrodzeniem, także z przeznaczeniem do trzymania zwierząt«
  • – Gródź/ grodza/ ogrodzenie/ zagrodá. Septum [...] Locus in quo animalia domestica inclusa pascuntur, vt fera in viuario. Loca septa [...] Sepimen [...] Sepimentum [..] Conseptum [...] Chors [...] Rosas purpureas exisse in chorte matris Aureliani [...] vide Podwórze. Tutela fundorum [...] vide Zwierzyniéc. Kn 209.
  • – Jeśli nie chcesz zaginąć do końca przy drodze Pospolitej, co prędzej daj się w ciasną grodzę. ZimBSiel 102.
  • – Rzepę siej na talerzu, toż na brudnym trzopie. On powiedział, że w barszczu, niesie kość w ukropie Parobek, co wymiatał gnój od cieląt z grodze: Nie pożywiłaby się mysz, tak pies ogłodze; W tym coś, aleć chleb przecie na stole podobno Kładą, bowiem ośrodka od skórki osobno. PotFrasz4Kuk I 280.
  • – W Pásternikách áby słuszna byłá grodza doyźreć. HaurEk 107.
  • – Klácze gdy są ná ozrzebieniu, áby nimi ná ten czás nie prácowano, ná zimę ich odłączano, y one mieć (aby się ktora nie vderzyłá) wosobliwey grodzy przy słusznym opátrzeniu [...]. HaurEk 44.
  • – Gumno mieć w słuszney grodzy, áby żadne wleść nie mogło bydlę, pilnie tego przestrzegáć. HaurEk 8.
  • – Więc ja tym wizerunkiem na przestrogę męża takiej żony objaśnię, bylebyś oręża Tego nie chciał na rozboj zażyć; owszem bronią będzie, gdyby twa owca chciała w tęż pogonią Pość za jakiem wilkołkiem wypnąwszy sie z grodze [...]. KorczWiz 7.
3. »stawianie płotu, ogrodzenia, zagrody, ogradzanie jakiegoś miejsca, terenu«
  • – Piesza robotá ma być we złą drogę w niepogody/ y na Wiosnę kiedy chude konie choc podeschnie: kopánina/ grodza/ gardliny wiązánie/ drew rąbanie [...]. ZawacGosp Eij.
  • – [...] chocby y koszt na wał wazony był niemały, Oprocz pozytku Ozdoby Obrony w kilka lat Samą się grodzą wypłaci [...]. NarArch 36.
  • – Niech się gospodarze porachuią Co ich ogrodzenie Dworow kosztuie: Zali nie nakozdy Rok kilkanascie Kop drzewa nagrodzę wychodzi, Co uczyni kilka seth złotych, a gdzie opuszcze trudno ytysiąc. NarArch 36.
  • – Wierzbę obcináć dla grodzy, y dla násadzenia ná Nowiu Miesiącá. HaurEk 100.
  • FERMETEURE [...] ZAMKNIĘCIE zamknienie, grodza, ogrodzenie, oparkanienie [...]. DanKolaDyk II, 23.
Znaczenia niepewne
1, 2 a. 3:
  • – Grodź, f. Grodza, ogrodzenie, zagrodzenie. Zaun, Gehäge. Umzäunung. clôture, clos, fermeture, circuit, ouche, enclos, enceinte autour de quelque espace. T III 420.
Użycia metajęzykowe
  • - Vocabula Polonica obsoleta, barbara, et inusitata [...] Grodź Grodzá Grof [...]. WojnaInst 148-149