Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRUCHOT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   gruchot
D.   gruchotu
B. uż. nżyw.   gruchot
Ms.   gruchocie
liczba mnoga
M. uż. nosob.   gruchoty
Znaczenia
1. »łoskot, szczęk, turkot, trzask«
  • Gruchot/ gruchotánie. Crepitus testarum [...] Sonitus testarum [...] Strepitus [...] Strepitus rotarum Plausus columbarum [...] & palumbes plausitant [...]. Kn 213.
  • – Náprzod się ważył dáry drzeć własne z świątnice Amik Ophionowic; naypierwszy z káplice Lichtarz porwał/ lamp gęstym osadzony wzorem; Tym obwyż wyniesionym/ iák ktory toporem Ofiárownym/ białego kárk zrázić chce byká/ Trzásnął Lápitę w czołá puł Celadonczyká/ Y odszedł kruszu kości w licu nie poznánym. O czy precz/ wlicznych kości gruchocie zmieszánym̃/ Wspak poszedł nos/ y zákłąkł/ w podniebienia polu. OvŻebrMet 301.
  • Gruchot/ Strepitus [...] Geschwader/ Geräusch/ Getöss/ Gepolter. DasHünDict Uu iij.
  • Gruchot/ Crepitus, sonitus. Froszkimas. SzyrDict 77.
  • – To pewna, że nie mász tego, co mnie też kiedyś powiádano, bá i ználazł by to w-Księgách, iákoby miał bydź do dzisieyszego dniá żywy, ręką macháć, ten żołnierz, ktory policzkował Páná IEZUSA; ále iest w-Ieruzalem podánie, że doświadczáią częstokroć tego, Chrześciánie, bá i sámi Turcy, iż ná mieyscu biczowánia Páná IEZUSA, w Piątki, często gruchot iákiś słycháć, ná kształt biczowánia. MłodzKaz III, 243.
  • – Zwyczáina to w-pokoiách Páńskich: śpi Pan, śpi Monárchá: bá i wdomách w-ktorych iest porządek, że kożdy cicho gada, ná pálcach idzie, gruchotu kożdy się strzeże. MłodzKaz III, 514.
  • – [...] FRACAS, (brisement des choses qui se fait avec grand bruit.) Violenta rerum cum horrendo fragore fractura, ae, f. Ruina, ae, f. Cicer. TRZASK Łąm rzeczy z hałasem się łomiących. W Polskim rozmaicie się mowi łomot trzask co do drew. Brzęk co do kruszcow szkła, glinianych statkow, gruchot co do skorup orzechow kości [...]. DanKolaDyk II, 58.
  • Gruchot, Gruchotanie. 1) Gerassel, Gepolter [...] 1) patarade, fracas, éclat, un tintamare, craquetement [...]. T III 425.
  • – Chałupa młynarska z wystawą, sienią, izbą i komorą. Komin wielki - gruchoty, mały z piecem trochę lepszy. InwKal II 227.
  • – Podłoga wygnieła, komin i piec gruchoty, posowa z tarcic zła. InwKal II 229.
  • – Komin dobry, piec gruchoty; okna 2, oba złe, posowa nad sienią i izbą poprawy potrzebna, dachem nowym pokryta. InwKal II 233.
  • – Chałupa z wystawą, izbą, sienią i komorą. Komin dobry, piec gruchoty. InwKal II 237.
  • – Sień z komorą z pruska, jak wyżej, stawiana. Piec z kominem - gruchoty, okna 2 w drewno oprawne, złe. InwKal II 246.
2. »odgłos wydawany przez gołębie«
  • Gruchot, Gruchotanie [...] 2) das Krummeln der Tauben [...] 2) le son naturel des pigeons quand ils rocoulent. T III 425.
Odsyłacze