Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SYTNY

przym.
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (korpus), Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m sytny  
ż sytna  
n sytne  
D. m sytnego  
ż sytnej  
B. m nżyw sytny  
N. m sytnym  
lm M. mos sytni  
B. nmos sytne  
N. sytnemi  
lp M. m sytniejszy  
B. m nżyw sytniejszy  
N. m sytniejszym  
lm D. sytniejszych  
lp M. m najsytniejszy  
Znaczenia
1. »taki, który zaspokaja głód«
  • – Wyżywienie pospolite w peru iest Máhiz: ktory iednák nierodźi się dobrze w kráinách zimnych/ iákowa iest część kráiu Pásto/ y wszytko Collao: lecz miásto Máhizu máią rozmáite korzenie sytne. BotŁęczRel I 307.
  • – [Na wyspach maurskich] iest dostátek ryżu y Sagu; á to iest owoc z pewnych drzew/ ták wielkich iáko są pálmy/ z ktorego czynią mąkę y chleb sporszy y sytnieyszy/ á niż bywa z ryżu. BotŁęczRel II 33.
  • – Wierni Páńscy/ y wszelkie Chrystusowe plemię [...] Zwłaszczá/ ktorych obeszły Tryony Sármáckie/ Y sytnym karmią chlebem żyzne niwy Láckie. Potomstwo stárożytnych Chrześciáńskich ludzi/ Posłuchaycie máluczko [...]. RożAPam 1.
  • Sytny/ [...] Satietatem afferens [...] implens facile ventrem. Kn 1094.
  • – Tu nam dawał gospodarz na skosztowanie chleba, którego w Indyjej zażywają, jako krupy jakie tylko [...], żadnego smaku nie masz, ale rzecz sytna ma być. GawarDzien 170.
  • – Wspólny stół najsmaczniejszy, kawałek chleba w podziale najsytniejszy [...]. MałpaCzłow 249.
  • – Ieżeli pochodzi [mdłość] z defektu álimentu, w ten czás Winem dobrym chorego posiláć, polewkámi sytnemi, bulione, etc. CompMed 169.
  • Sytny. fattigend. rassasiant, nourissant, soulant. § chleb każdy iest sytny i posilny; przepiorki są pokarmem sytnym. T III 2228.
Przenośnie
  • Kiedy pierwsza krew memi chęciami rzucała, Dziwnie mi swe wygody słodko cukrowała; Ale iż pełne były próżności znikomej, Nigdy nie nasyciły myśli mej łakomej; Dlategoż do sytniejszych potraw myśli głodne Przeniosłem, wzięwszy przedsię dzieła chwały godne.ZimBSiel 114
  • [Bóg] opátrzył nam bespieczny/ sytny/ y ná wszytkę drogę dostáteczny posiłek [...].BujnDroga 171
  • To cudowna/ że my zá słowem Boga nászego práwie codziennie tucznym Przenáświętszym Báránkiem/ y sytnieyszym nád wszelką mánnę chlebem Anielskim się pásąc/ głode[m] mrzemy?BujnDroga 227
  • A przecię y wzrost nász duchowny/ biednych kárłow nie dochodzi; y przymierzá się rwą/ y postaremu do dawnych sucharow ktore nam nieraz kością wgárdle stały/ po skosztowániu sytnego tego bánkietu/ nieraz porzuconych y omierzionych powrácamy.BujnDroga 228
  • A że duszá nászá ták wrodzoną skłonnością/ iáko z nákázáney rozumem według stánu swego w sprawách y postępowániu rady/ y náuki łaknie; przez ktorą by/ y rozumem rozeznáć co prawdá/ co fałsz/ umiáła; y wolą czego chcieć/ czego się strzedz mogła/ oboygu temu czyni dosyć to sytne Pismá S[więteg]o stráwne.BujnDroga 175
  • [...] to wiedz zá pewne/ że miedzy náy przedrzednieyszymi przyczynami upádkow twoich tá niepoślednia była zwiędłey nikczemney niestáłości twoiey [...] że zániedbałeś bá zgoła zápomniáłeś/ sytney y bespieczney spiżarni tey.BujnDroga 191
2. »o człowieku: otyły«
  • – Prawdáć że ci tułowici, nápadáią czasem ná ięzyki, iáki táki go zmáca, choć on temu nie winny, że go Pan Bog ciáłem obłożył, nie idzie mu to z-obżártości, mniey ie, mniey piie, niż drudzy, ále z-przyrodzenia sytny, nie wybiega się iednák od ięzykow ludzkich [...]. MłodzKaz IV, 386.
3. »najedzony«
  • – Tu z kąd te krwawe, strugi się ściágaią Głodni iastrzebi nad nięmi Látáią [...] Tu zas gdzie morze ná zsiadłey krwi siedzą Sytni Sępowie, á przęcie Krew iedzą. OblJasGór 146.
Znaczenia niepewne
1 lub 2:
  • – [Opis kanibalizmu u rdzennych mieszkańców Ameryki] Częstuią ci ludzie dostátecznie więźnie swe poimáne ná woynie: ále potym gdy chcą odpráwowáć iákie święto vroczyste/ wiążą kilką powrozow onego /ktory się im zda tłuścieyszy y sytnieyszy [...]. BotŁęczRel V 85.
Odsyłacze