Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GABELA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: GABELA, GABELLA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVII-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1607
Formy gramatyczne
lp B. gabelę  
Ms. gabeli  
lm D. gabel  
gabele  
B. gabele  
Ms. gabelach  
Etymologia
śr. łac. gabella
Znaczenia
»cło; punkt poboru cła«
  • – Dziękuję WMci za tę konfidencyą, z której przyszło oznajmienie o tej gabeli osób duchownych. List3KontrybCz III 205.
  • – Oprocz tych dochodow/ ma też krol cłá y gábelle z Fessy/ y z inszych miast: ábowiem gdy przybywáią towáry/ miesczanin Feski płáći po dwu ode stá/ á cudzoźiemcy po 20. BotŁęczRel III 160.
  • – Nocowaliśmy w Forum Julii, także w pałacu osobnym za traktacyą gubernatora tamecznego, bo nas sobie po wszystkim państwie papieskiém z miejsca do miejsca podawali, podejmując wszędzie dostatkami wszelakiemi; a nie tylko nas samych, ale i czeladź naszę, którąśmy przed sobą posłali byli, a nawet cudzoziemców inszych Niemców, Francuzów siła było, którzy skoro się jedno powiedzieli, że byli z komitywy królewica polskiego, wszędzie ich na gabelach wolno przepuszczano i po gospodach częstowano. PacOb 116.
  • – Iest tak siła sposobow gabel y podatkow roznych, ktoreby nas miały samych afficere nie miserne poddanstwo, OpalKListy 477.
  • – I przydał wprawdzie materyjej do ognia, bo Witemberk lubo dawny żołnierz, ale jako to stary i chciwy, a co większa kościołom nieprzyjaciel wierutny, okazyi nie opuścił, ale wrzkomo pożyczanym sposobem nie tylko w Krakowie, ale w okolicy wszędzie na klasztory i kościoły, pierwej kształtem kładł gabellę, a potym je ze wszystkiego gwałtem rabować kazał. JemPam 154.
  • – Kupcow się iednak nie znalazło wiele, Bo z cudzey straty, wstyd nabywać zysku, Ani pieniężny mogł się iawić smiele Niechcący fortun przyczyniać z ucisku, I niebeszpiecznym będąc dla gabele Zaczym cisz sami, co ie mieli w spisku Kiedy się nimi nikt nie myslił szczycić Odwazyli się tanio ie rozchwycić. ChrośKon 178.