Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RUMACYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn (rumacyja), T (rumacyja), L (rumacyja; XVII-XVIII), SWil (rumacja), SW (rumacja), SJP (rumacja)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp M. rumacyja  
D. rumacyi  
B. rumacyją  
N. rumacyją  
Ms. rumacyi  
rumacyjej  
Znaczenia
1. »przeprowadzka w terminie nakazanym przez prawo; przenosiny, opuszczanie danego miejsca lub obszaru, w odniesieniu do wojska: ewakuacja, wycofanie się«
  • Rumácyia/ prowádzęnie od práwá nákázáne [...] Migratio à iudice decreta vel decretoria. Kn 958.
  • Restant teraż [!] do vspokoienia praetensie cudze/ od Dworu Fráncuskiego promowowáne; iáko to Kurfirsztá Kolenskieg[o]/ ktory stára się o rumácyą praesidij z ieg[o] miast Rhimbeyga, y Orsoy: y Xiążęciá Náyburskiego/ ktory się toż dopomaga z Coesfelt swego Miástá. MerkPol 218.
  • – Co było, tego niemasz, co dzis iest, nie bedzie, Nie widział swiat dziedzica, wszytko naArendzie, A nato zawsze pomniec, ze bez defalkaty, Co gorsza zezadnymi nie zawarta Laty, Nie Arenda, ale to Rumacya Sama. PotPer 27.
  • – Jako też gęsi, kur, kaczek i inszego drobiazgu gruntowego inwentarskiego w tymże dworze górzynskim najmniejszego piórka nie masz, oprócz tych gęsi i kurów, które jmp. Romiszewski przy rumacyi jmp. Moszyńskiej zapłacił. InwKal I 745.
  • – Ze mnie smutnego nie wielka pociechá/ że ná eksekwiálną Syná Wm. M. Páná z-páłácu do grobu przybędę rumácyą/ chybá że podzieliwszy się łzámi/ i przyiacielskim żalem/ iákążkolwiek w frásunku folgę Wm. M. Pan mieć będziesz. PisMów II 309.
  • – Dokądże Polski świecie/ z Polski powędruiesz? Gdzie się ná Rumácyą/ ták pilno gotuiesz? ŁączZwier C4v.
  • – Anioł z raju człowieka na świat, śmierć go z świata Do grobu, z grobu diaboł złego w piekło wmiata. Tak się długo przez różne ręce człowiek warta, Pewnie, że go omyli rumacyja czwarta. PotFrasz1Kuk II 43.
  • – Do poduszki, jeśli się układszy na łoże, Wiersze moga posłużyć, człek usnąć nie może, Jeśli, mówię, od młodej żony nie ma przerwy, I to nie takie, ale łaskawszej Minerwy; Jeszcze gorsza, kto pojął babę w rumacyjej: Czytać (mu) niepodobna i spać w dystrakcyjej. PotFrasz5Kuk III 352.
  • – Francuzkie Woyska [...] rugować się zaczęły z Mantuanskiego [...] ktora rumacya [...] wkrotce dokończy się. GazPol 1736/93.
  • – Do Rumácyi, y przeprowádzenia się z mieyscá ná mieysce, służą [Bliźnięta, Waga, Koziorożec, Ryby] [...]. DuńKal B.
  • DE'LOGEMENT [...] PRZENIESIENIE się z iednego mieszkania gdzieindziey, Rumacya, wyprowadzanie się. DanKolaDyk I, 436.
  • Rumacya, prowadzenie od prawa nakazane. gerichtlich anbefohlene Räumung eines Orts. délogement ordonné par le Iuge. T III 1940.
Przenośnie
  • Lecz nic nie wątpię ze sámo iuż to nawiętsze cadens in terram granum, moie lubo wotá lubo powinne humanitatis officia poprzedziwszy/ pod ten Wm. M. Páná i Dobrodzieiá Acervum spieszy i iáko destinatam frugibus sedem obiera. Nic nie wątpię/ że vilibus Cereris donis gdzie indziey rumácyą z pod tego ácerwu nákazáwszy/ obfitą dobroczynności swoiey Boskiey intromisyą bráć każe/ à fluctuantem niestáteczney fortuny messem uprzątnąwszy stałe i długowieczne błogosłáwienstwo z-sobą oraz pod ten Brog wnosi.PisMów I 365 [355]
2. »odniesienie, odesłanie, odsyłacz«
  • – [...] Przemysław [Domiechowski] naprzod Przeor Mogilski 1646, á potym Opat Czyrzycki Zakonu Cystercyeńskiego 1672, iest iego, Kazanie pogrzebowe w druku Rumacya do Narożnika. 2do Matka Bolesna, 3tio Ráy zabaw. 4to Práktyka zywey wiáry 1647 in 12. NiesKor II 61.
3. »postępowanie sądowe«
  • – [...] sumę fl. 550 polskich [...] przed urzędem moim położył [...] pokornie prosząc, abym mu mocą urzędu mego na postanowiony ten kontrakt konsens dał i potwierdził i onemu zupełną possessyją i używanie tego młyna z rumacją i intromisją dozwolił. InwPuck 157.
Użycia metajęzykowe
  • - Substantiva nomina [...] Rumácya Rumor Sáfir Sákráment [...]. WojnaInst 159-163