Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RUMIENIĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
rumienić  
lp 1. os. rumienię  
3. os. rumieni  
lm 3. os. rumienią  
lp m 3. os. rumienił  
ż 2. os. rumieniłaś  
Znaczenia
»czynić rumianym, nadawać barwę czerwoną, zabarwiać na czerwono, o kobietach: malować się; wywoływać rumieńce«
Rekcja: kogo co

  • – Pospolicie się wszystkie bielą i rumienią a co dziwniejsza, oczy, źrzenice czernią, brwi przyrodzone ogolą, a inne wyżej sobie przylepiają [kobiety moskiewskie]. NiemPam 174.
  • – Robił z wielką ochotą rzemięsło swoie w tym zakonie/ częstokroć krwią/ ktora z z rąk ieg[o] przetártych robotą płynęłá/ rumienił wapno ktore kładł do muru. BirkSkar 28.
  • – Czerwięnię/ rumienię twarz / ábo kogo/ Rubefacio ora [...] Rubefactus [...] In ruborem dare aliquem [...]. Kn 100.
  • – Jako młoda Telegdona Pięknym ogniem rozpalona, Od zatajonych płomieni Oblicze wstydem rumieni. ZimSRoks 47.
  • – [...] Ładowane Okręty zwłaszcza po swych Plecu Częsc ich Neptun ma na dnie, a częsc Vulkan wPiecu Alec y w samych Portach, kiedy Insperacie zbiegną Kozacy, tosz ich podka na Gałacie A woda Krwią rumieni o hanba o wzgarda [...]. PotWoj 11.
  • – [...] Nie rwi się, będziesz tam wczas, zaiedziesz y szłapią Kędy szaleni cwałem do zginienia kwapią Niechayze drugich sława po Konczynach Swiata Po Narodach, po Miastach, po powietrzu lata, niech Morze krwią rumieni: niechay, z ludzkich trupow Rowne sypie Mogieły, Alcidowych słupow [...]. PotWoj 177.
  • – Więc wszyscy, ale wprzody, Którym głowa siwa I rozkwitłe jagody Prędkie znaczą żniwa, Bierzmy się z tej jesieni Tam, gdzie wieczną wiosną Słońce kwiaty rumieni, Co z grobu wyrosną [...]. PotFrasz2Kuk II 464.
  • – Bieliłaś, rumieniłaś się, gdyś była wdową, Teraz mąż maluje cię farbą granatową. KorczFrasz 31.
  • COULEUR [...] Większa część białych głow nigdy ie pozwolą ciału swemu wziąć ná się cery iákiey przyrodzoney, bo rumienią lice, y nacieraią wszystkę skorę swoią. DanKolaDyk I, 381.
  • Rumienię. 1) roth schmicken, roth färben. 2) in der Küche: braun machen, anmachen. 1) rougir, rendre rouge, embellir avec du fard rouge 2) dorer une patisserie, un rôti; faire un manger au bĕure brûlẻ; mettre úne sauce brune à quelque mets. 1) rumienić twarz; słońce niebo rumieni. 2) przyrumienić, zarumienić potrawę [...]. T III 1941.
Przenośnie
  • [...] kłamcá ten/ gdy towáry swey mátániny [...] chce zálecić/ osobliwą dáie im sukienkę/ y zkąd inąd wziętym rumieni ie rumienidłem [...].KalCuda 2
Podhasła

*RUMIENIONY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lm M. nmos rumienione  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1621-1643
Znaczenia
»taki, któremu nadano czerwoną barwę, zabarwiony na czerwono«
  • – Bárwiczká/ rumięnidło. Pigmentum [...] Purpurissum [...] Purpurissatae buccae [...] bárwiczkowáne rumienione/ à purpurisso, as. Bárwiczkuię [...]. Kn 15.
  • – Rumiány/ Rubens nupta [..] Sanguinolentus [...] Purpurissatae buccae [...] Rumienione. Kn 958.