Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BACZNIE, BACZNO

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (bacznie), Kn, T (bacznie), L (bacznie; pod: baczność; bez cyt.), SWil, SW (bacznie), SJP (bacznie)

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
stopień równy
  bacznie
  baczno
stopień wyższy
  baczniej
Znaczenia
»mądrze, roztropnie; ostrożnie«
  • – Vczynisz mię ochotnieyszym do czego grzecznieyszego y ważnieyszego/ gdy mię iáwnie nie záwstydasz w tym/ czego się ia wstydam potáiemnie/ żem báczniey y rozumniey tego nie wyráźił/ com był w vmysł záwziął. DorHip I 4.
  • – Łágodnie, pięknie, bácznie, wyrozumiánie roskázać, á náuczyć, y ieśli potrzebá głaskáć, y folgowáć, raz y drugi powiedzieć mu [słudze] trzebá. StarPopr 94.
  • – Kiedyby siłá przy tey nie dużości/ Iáko iey bácznie Niebá wam [kobietom] nie dáły/ Y przy wrodzoney rozum subtelności/ Swiát byście wszytek nogámi zdeptáły. TwarSDaf 45.
  • – Práwá/ áby były záchowáne/ potrzebuią dobrych obyczáiow: Co mym zdániem dobrze y bácznie powiedział [Machiawel]. OpalŁRoz E1.
  • Bacznie/ Considerate [...] bedachtsam/ bedächtlich. DasHünDict Ooijv.
  • – W rożnych Zakonách bácznie i świątobliwie názywáią się urzędy. MłodzKaz III, 268.
  • – A tu serdecznie rozśmiać się muszę, o niepomiarkowana zdolnością i rozumem płci słabiuchnej emulacyjo! Na owe żaby, z końskiego kopyta podkowy pretensyją pociesznie wychodząca! A kędyż róg do ufnala? Noga w sile i tuszy do żelaza? Sposobność i potrzeba zażycia jej tak ogromnie i baczno? Kędy (mówię wyraźniej) jest miara i proporcyja twoja do tej figury, którą panie i senatorki do fortuny, stopnia i potrzeby swojej, lubo by nie zawsze powinny, trzymać muszą czasami. MałpaCzłow 289.
  • – Lyszkę nieś bacznie żebyś drog nie czynił smalcem. MikSil 242.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Przyiaciélá bácznié obieray/ á obrawszy mocno trzymay. KnAd 961.
  • – Kto z Bogiem zácznie/ vczyni bácznie. RysProv E1.