Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ACHATEK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ACHATEK, AGATEK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (agatek), Kn (achatek), T (agatek), L (agatek; XVIII), SW (achatek)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Formy gramatyczne
lp M. agatek   || achatek  
B. achatek  
W. achatku  
lm D. achatków  
Znaczenia
»kamień półszlachetny, odmiana kwarcu, agat«
  • Acháték/ kámień drogi/ Achates. Kn 4.
  • Achatku, który się rad przed nieszczęściem przyska, Tak i Panna [Matka Boska] ostrzega człeka, gdy śmierć bliska. KochOgrTur 154.
  • – Od złota dachy; balki y podwoie Przyozdabiały Kunszt machiny wszytki Zewnątrz błyszczały niezmarmuru sciany Swiecił Achatek przeż [!] się nie wpaiany. LucChrośPhar 331.
  • – W Drugiey Kamerze znáyduią się, w szatach pięknych, Rostruchany, á te są z pereł, perłowych Macic, z Kryształu, Topazow, Achatkow. ChmielAteny II 238.
  • – I u Pyrrusa Krola był w pierścieniu Achatek kamień ztąd nie oszacowanany iż na nim dziewięć muzow y Apollo Bożek wierszopisow byli wyrznięci. ChmielAteny III 340-341.
  • Ambrosius piszący o Kámięniách wspomina że widział Achátek z Xiężycem y kołámi Niebieskiemi. ChmielAteny I 549.
  • ACHATEK, po Łácinie Achates, rożnego koloru znáyduiący sie, osobliwie Indyiski, rożne figury, częstokroć to drzewá, to rzek, skał reprezentuiący. ChmielAteny I 549.
  • – Pomaga ná ukąszenie wężá, broni od piorunow, siły wzmacnia, burze odwraca, przez iákąś antypatyą w ustá wzięty prágnienie gási teste Solino et Plinio. U Pyrrusa Krolá Epyru według Soliná Autorá był Achátek dziewięć Muz z Insigniami y Apolliná wyrażáiący. ChmielAteny I 549.
  • – W Skárbcu S. Márká w Wenecyi iest Achátek, głowę ukoronowáną reprezentuiący, iáko świádczy Leander ChmielAteny I 549.
  • Agat. Agatek. g. a. Agat- oder Gagat-Stein. agate une pierre prétieuse. T III 3.
Użycia metajęzykowe
  • - Achat, Achatek, g. a. vid. Agat. T III 2
Odsyłacze