Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŚLEPY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ŚLEPY || SZLEPY
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1658-1680
Formy gramatyczne
lp M. m   ślepy
ż   ślepa
n   ślepe
D. m   ślepego
B. m żyw   ślepego ||   szlepego
Znaczenia
1. »niewidzący: o ludziach i zwierzętach«
  • – Krol [...] osobliwie w radę Slepego konsyliarza tak wierzył. PasPam 191.
  • – Prezęntowałes się w bataliach o iak to straszne rzeczy [na] chłopa slepego w Szyku zogolonemi wąsami Szeroką Fioletową Sutanną. Szkapę y zogonem okrywaiącego. PasPam 192v.
  • – Krolowa [...] zaprosiła z Sobą Hetmanow a potym Niezadługo y Szlepego konsyliarza. PasPam 214v.
  • – Wiedział Slepy ArcyBiskup że Stante abdicatione [w razie abdykacji] wszystkiego rządu w Polszcze dependentia od niego będzie. PasPam 227.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ślepa babka:
    • CLIGNE-MUSETTE [...] SLEPA babka gra gdzie ieden w posiedzeniu maiąc oczy zawiązane szuka drugich. DanKolaDyk I, 314.
Związki frazeologiczne

  • ślepe oczko:
  • »przezwisko jednookiego biskupa Prażmowskiego«
    • Slepe oczko nie przestaie swoich fakcey chcąc drugiego krola z Tronu [...] de turbare [strącić]. PasPam 235.
2.  przen.  »niewidzący: o rzeczach i zjawiskach«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ślepa fortuna:
  • »ślepy los«
    • – Niewiedziałes to podobno Slepiu. Ze to Slepa Fortuna więcey moze nizli ty. PasPam 192v.
  • ślepy bełt:
    • – A ten, co na wiatr ślepym bełtem bije, Pewnie tu tego serca nie prz(e)szyje; JEZU najsłodszy, JEZU - ma miłości Do Ciebie strzały rzucam mych żądości. MorszZWybór 341.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • alembik ślepy:
    • – Ocet [...] przecedzić [...] á potjm w Kukurbitę Alembikiem slepym nákrytą/ wlać. SyrZiel 232.
Podhasła

ŚLEPY
rzecz

w funkcji rzeczownika

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
»niewidomy, niedowidzący«
  • – Kondeuszowa Promocyia poczęła upadać [...] y ten slepy [Prażmowski] zawiodł się na Swoiey Imprezie. PasPam 202-202v.