Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

APOPLEKSYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. apopleksyja  
D. apopleksyi   || apopleksyjej  
C. apopleksyjej  
B. apopleksyją  
N. apopleksyją  
Ms. apopleksyjej   || apopleksyi  
lm M. apopleksyje  
B. apopleksyje  
Etymologia
łac. apoplexia, z gr.
Znaczenia
1. med. »wylew krwi do mózgu powodujący paraliż lub śmierć, udar«
  • – Ten Konfekt [...] Apoplexiey/ to iest/ we wszystkim ćiele náruszeniu powietrznem/ bárzo iest vżyteczny. SyrZiel 43.
  • – Bywaią apoplexye, paraliże/ w kościach łamania. BirkNiedz I, 192.
  • Apoplexia [...] Attonitus stupor [....] Sideratio [...] Ictus sanguinis [...] Solstitialis morbus [...] vide Páráliż. Kn 8.
  • – Przeszłego roku w tym tu mieście był patient wieku i sił mocnych, ale apoplexyą iako naygorszą cale ruszony. SekrWyj 151-152.
  • – Zwyczaynie Paralisz zakończa Apoplexyą. CompMed 120.
  • – [...] Woiewoda Podlaski zostawszy naruszony Apoplexyą mowić iuż był zaniechał, lecz [...] uczynił Testament z wszelką dyspozycyą [...]. GazPol 1736/10, 1 nlb..
  • – Król [...] na apoplexyą umarł Roku 1501. ŁubHist 60.
2. »nagła śmierć«
  • – [Używać leku] zwłasczá do vwárowania Apoplexiey/ to iest/ nagłey śmierći y szláku. SyrZiel 753.
  • Apopléksya/ nagła śmierć/ Szlák/ Ruszenie powietrzem zupéłne niektorzy zowią. Apoplexia [...] Resolutio membrorum totius corporis [...]. Kn 8.
  • Apopleksya der Schlag. KellGram 227.
  • Apoplexya znaczy się nagła śmierć. CompMed 113.