Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARGUS, *ARG

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SWil (argus), SW (argus), SJP (argus)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L


Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne
lp M. Argus  
B. Argusa  
N. Argusem  
lm M. Argusowie  
D. Argów  
Argusów  
Etymologia
łac. Argus, z gr.
Znaczenia
1. mit. nazwa własna »w mitologii greckiej olbrzym o stu oczach«
  • – Tegoż y Merkuriusz vżywał oręża [miecza] Ktorym zabił ARGUSA stookiego męża. RoźOff L2.
  • – Szyia biała okrągła [...] z ktorey się z alabastru dwie iabłka wydaią [...] Daley Argus nie przeirzy lecz znac ze się zgadza Co na wierzchu z tem, co się kryiąc nie wychadza. ArKochOrl 65.
  • Argus, ktorego Ociec krolował wArgiwie Miescie Oreackim. PotPrzyp 13, marg.
  • – Ostatnia piktura [...] miała wyrażonego na sobie Argusa niegdy [nigdy] zasypiaiącego [...]. GazPol 1736/86, 2 nlb..
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • Arg stooki || Argus stooki;
  • stooczny Argus;
  • Argus tysiącooczy:
    • – Bylić po prawdzie i są jeszcze głowy, co ten mądrymi leczyli wrzód [to, co złe w życiu publicznym w Polsce] słowy, lecz on to [ksiądz Biernat Maciejowski], jako z wieże stróż wysoki i jako Argus zoczył wprzod stooki. MiasKZbiór 298.
    • – Nie wszystkim za granice w obce horyzony Trzeba kogo przynajmniej w domu do obrony, Gdzieby jako z egiptskich piramid wysokich, Latarnie Neronowej i Argów stookich, Dochodziły potrzebne ojczyzny przestrogi: Co Szwed myśli, co Wejmar. TwarSRytTur 77.
    • – Jak Argus Stooki patrzali Wszyscy zołnierze co na murach stali. OblJasGór 140.
    • – Ták záostrzyli Zoilowie zęby, iż plus quam Theonino dente, nie ták przegryzują, jáko cudzą płatáją poczćiwość przezornieysi nád stoocznych Argusow censorowie, choć w sámym słońcu upátrują mákuły, y przed drugiemi udáją, co sie im przywidziáło; BystrzPol F2.
    • – Ná przyszłe rzeczy są sto oczni Argusowie, á przez to każdą rzecz oni maią zá poderzáną, dla tego ostrożni. ChmielAteny II 698.
    • – Bo chocby dwoygłowy Ianus: chocby storęki Bryareus nowy Chocby Argus Hetmanił im Tysiącooczny Gdy Żołnierz nieposłuszny, albo nie ochoczy Nic dobrego nie sprawi. PotWoj 154.
  • stogłowy Argus:
    • – Swiata ia radzę zażywaycie młodzi: Nie iest iedno dziś/ a co ma bydź potym/ Stogłowy Argus niechay myśli o tym. TwarSDaf 28.
2. »przen. człowiek przewidujący, dalekowzroczny«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • stooczny argus:
    • – Na przyszłe rzeczy są sto oczni Argusowie, á przez to każdą rzecz oni maią zá poderzáną, dla tego ostrożni [Hiszpanie]. ChmielAteny II 698.