Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARESZTOWAĆ

czas. dk/ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ARESZTOWAĆ, ARESTOWAĆ, HARESTOWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
harestować   || arestować   || aresztować  
lp 1. os. arestuję   || aresztuję  
lm 3. os. aresztują  
lp m 3. os. aresztował   || arestował  
lm mos 3. os. aresztowali  
lm zneut 1. os. będziemy aresztować  
lm mos 3. os. by aresztowali  
lp m 1. os. bym był aresztował  
arestowano  
Etymologia
śr. łac. arrestare
Znaczenia
1. »pozbawi(a)ć wolności; osadzić, osadzać kogo w areszcie«
Rekcja: kogo, co

  • Aréstuię cudzoziemcá/ ábo pod inszym vrzędem żyiącego nászyńcá. Kn 9.
  • Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié nászyńcá [...]. Kn 9.
  • – Tych wszystkich trzech [studentów] nazaiutrz u D. Wagnera aresztuią. GollPam 19.
  • – Gołemu powołaniu wierzyć nie trzeba, ażby przytoczył znaki y przyczyny za ktoremiby mogł się sędzia iąć poimane[go], a przynamniey go harestować, abo zaręczyć, przypozwać, poimać. WisCzar 86.
Przenośnie
  • Słuszniey w śmiertelnym Panow naszych Ciele nieśmiertelną do długiego panowania aresztować usiłuiemy duszę. Cóż tedy mowię za przyczyna iest takowey Pana swobody?DanOstSwada I, 13
2. »(za)rekwirować rzeczy lub pieniądze; zająć, zajmować je«
Rekcja: co

  • – Naznaczamy urodzonych p. Andrzeja Grudzińskiego i p. Macieja Wałdowskiego, aby [w] nas wszystkich imieniu 2.000 grzywien u p. żupnika bydgoskiego w żupie bydgoski pieniędzy p. żupnika ruskiego aresztowali. AktaPozn I/1 231.
  • Aréstuię/ zápowiádam/ hámuię vrzędnié naszyńca/ ábo co iego v kogo. Kn 9.
  • – Holendrowie dwá Okręty fráncuskie u siebie áresztowáli/ którzy z Księżą rożną puściły sie do Chiny. MerkPol 7.
  • – Nie przykrząc się nam, gdy iusz nas sprobował, Do rosprawy go [srebro] przy nas arestował. OblJasGór 109v.
  • – Te Dwadziescia Tysięcy ktore mi dali Cystersowie będziemy Aresztować juditialiter. SapADiar 49.
Podhasła

ARESZTOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1601-1750
Znaczenia
»pozbawiony wolności; osadzony w areszcie«
  • – Jan [...], o którego czyni p. Mieskowski [s] prawem i aresztowany jest przy jmp. Górzyńskiej, tedy ma być dotąd, póki się prawo o niego nie skończy. InwKal I 91-92.
  • – Poczet takiego wytrąbionego przez Rotmistrza albo Porucznika ma bydź aresztowany. ArtWoj 151.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • kondemnata aresztowana: