Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BUNTOWNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1605
Formy gramatyczne
lp M. m buntowny  
n buntowne  
lm M. mos buntowni  
B. nmos buntowne  
Znaczenia
1. »skłonny do buntowania się, podżegający do buntu, podnoszący bunt, powodujący wzburzenie, zamieszanie, burzliwy, niespokojny, wichrzycielski, zbuntowany«
  • Buntowny/ rosterkliwy/ burźliwy tr Seditiosus [...] Factiosus [...] Turbidus homo [...] Turbidi & concitati motus animorum [...] Tumultuosus miles [...] Tumultuosa concio, sententia [...] Turbulentus [...] Nouis rebus studet. [...] Discordialis. Kn 53.
  • – Wszytkich w Polszcze nierządow Woiennych/ Márką iest służbá borgowa: tego záś nie rządu są przyczyny/ iż ábo nie wcześnie podatki skłádamy kształtem y sposobem/ áby wystárczyć mogły/ ná doskonáłą zápłátę Woysku [...] ztąd borgowy zołnierz, to iest nieposłuszny Práwom Woyskowym; buntowny zátym, do Konfederáciey, do zwiąskow skłonny náder być musi. FredKon 66-67.
  • – Poznał Kozak buntowny, że go pomsta goni, Że Pan Bóg przy zwierzchności i On królów broni. PotPieśR (Dzieła I) PotPieśRKuk I 479.
  • MUTIN (Séditieux) [...] BUNTOWNY niespokoyny, bunt czyniący, podnoszący, pobudzaiący do buntu. DanKolaDyk II, 289.
2. »skłonny do kłótni, sporów, sprzeciwów«
  • – ...bogáctwá są pobudką do wszytkiego złego/ poniewasz pyszne/, buntowne/ swarliwe częstokroć czynią ludzie. PetrSPolit I 177.
  • – ...bękárci y z niepewnego oycá vrodzeni/ pospolicie bywáią buntowni/ zuchwáli/ źli/ dlatego iż się w grzechu vrodzili/ y źle wychowáni. PetrSPolit I 271.
  • – Niézgodny/ Discors [...] Dissentaneus [...] Incongruens sibi, nobis [...] Insociabilis [...] Insociabile regnum. v. Buntowny. Kn 544.
  • – MUTIN, m. MUTINE, f. (Opiniastre, qui se revolte contre la raison). Pervicax. Contumax [...] UPARTY zuchwały buntowny sprzeciwny. DanKolaDyk II, 289.