Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WINO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. wino  
D. wina  
B. wino  
N. winem  
Ms. winie  
lm M. wina  
D. win  
B. wina  
Etymologia
łac. vinum
Znaczenia
1. »alkohol produkowany z owoców krzewu winnego«
  • – Miesięczną chorobę wzbudza/ nasienia chmielnikowego puł czwierczi łotá/ vtárszy z winem pić. Toż czynią głowki/ álbo kwiát chmielowy w winie wárzony. SyrZiel 1459.
  • – Hieronim ś. mnichy one Pálestyńskie áż ku niebu wynasza/ z tego zwłaszczá iż winá áni w chorobie nie piiáli. Tenże upomina Zakonnice święte/ áby się wina strzegły/ iáko trucizny / ad Eustochium de Virginit. BirkNiedz 194.
  • – Podpiialisz oni winęm z krolewskiey Piwnice. PasPam 146v.
  • – Krol [...] kazał nąm wszystkim pić wina dawać [...] nuz w ochotę. PasPam 176v.
  • – Od Zołnierzow po Gospodach zapłaty za Wina y za insze rzeczy brać nie chciano. PasPam 264.
  • – Kazałęm spory garniec miodu wstawic bo tam wina Złe. PasPam 67.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • wino setyneńskie:
    • – Chwálą we Włoszech [...] Winá Setyneńskie, y Albańskie, Sery Parmeńskie. ChmielAteny II 215.
  • wino białawe:
    • CLAIRET [...] Vin clairet, rouge paillet. [...] WINO białawe. DanKolaDyk I, 312.
  • wino francuskie:
    • – Przysłała mi [...] matka moja [...] półtorasta butel starego wina francuskiego. RadziwHDiar 64.
  • wino szampańskie:
    • – Koszykow do butell Wina Szampanskiego 4. ArchRadziw 1638 176, 38.
    • TRINGUER (Mot bas & populaire). (Faire de'bauche de vin, en faire carrousse) Potitate [...] Pergraecari [...] Tingomenas facere, Petr. PODPIIAC sobie chłystać słowo podłe y proste łykać [...] *Chłysneliśmy łykneliśmo dobrze wina Szampańskiego. DanKolaDyk II, 556.
  • wino bankietne:
  • wino albańskie:
    • – Chwálą we Włoszech [...] Winá Setyneńskie, y Albańskie, Sery Parmeńskie. ChmielAteny II 215.
  • wino burgundzkie:
  • wino szumne:
  • »wino musujące«
    • – Przyniesiono ieść pięknie zkuchnie krolewskiey wina szumnego co sam piiał. PasPam 150v.
Związki frazeologiczne

  • brodzić w winie:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Biáłagłowá grzeczna Wino mocne/ Z namędrszego vczyni błazna. ŻabPol B3v.
  • Wino chłopá obáli. KnAd 148.
2. »winorośl«