Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARSENAŁ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. arsenał  
D. arsenału  
B. arsenał  
N. arsenałem  
Ms. arsenale  
W. arsenale  
lm M. arsenały  
B. arsenały  
N. arsenały  
Etymologia
wł. arsenale, z arab.
Znaczenia
1. »budynek lub pomieszczenie przeznaczone na skład broni, zbrojownia«
  • – W arsenale weneckim widziałem dziwną rzecz. AquaPrax 142.
  • Arsenáł/ vide Zbroiownia. Kn 9.
  • – Pełne dział Arsenały, pełna Kortygarda Ustrzępionych, Janczarow. PotWoj 11.
  • – W skarbie niemasz nervum belli; fortecy żadney, arsenały bez artyleryi. LeszczStGłos 9.
  • – [...] po obaczonym Ceukhauzie álbo Arszenale [...] ku Francyi ruszył się [dwór] [...]. GazPol 1736/96, 8 nlb..
  • – Aukcyą także w Woysku uczynić maią do 32 000 ludzi Regularnych, iako też dla wystawienia y sporządzenia Arsenału. MerkHist 709.
Przenośnie
  • Czekauzie armat pełny czyli mam rzec cale, Wszelkiemi napełniony cnoty arsenale [o Matce Boskiej].KochOgrTur 67
  • Kilka Piorunow Jupiter uderzy, Ile zaś razy zagrzmi, ile błyśnie, Tyle Rac z swego Arsenału ciśnie.DrużZbiór 314
  • Poyzry o wieczny Boze ktoryś niegdy tęgięm Uiął gniew sprawiedliwy przez niebo popręgięm I wiecznies malowaną zawiązał obręczą Swoy Arsenał, z kąd grozy twe nad Swiatem brzęczą.PotWoj 3
  • Niechay grzmią grozy, gorne Arsenały.PotSyl 31
  • Czesc Woyska osiodłała grzbiet Dunaiowego Arsenału łodziami.DrobOpow 17
2. »fabryka broni, ludwisarnia«
  • Arsenał, 44. sal obszernych zamyka, w ktorych ustawicznie robi Rzemieśnikow na 2000. BystrzInfGeogr F2v.
3. »warsztat, w którym się buduje i remontuje okręty«
  • – Drugi port pod Galatą [...] Niżej widzieć arsenał na ćwierć mili długi, Pod dachy spiżanymi [...] Tu galery stoją Gdzie fale, ani plusków morskich się nie boją. TwarSLegK 161.
  • – Vmárł w tych dniách w Konstántynopolu Kikáie/ to iest Márszałek z Arsenału/ gdzie się Okręty y Galery robią. MerkPol 54.
  • – Aby miał [port] Arsenał do budowania Okrętow. ChmielAteny II 9.
Przenośnie
  • W iedney się tylko Polszcze rodzą te Okręty, Ktore śmiertelney szargi wytrzymawszy fale? Z ziemie wziete? w Niebieskim świecą Arsenale.PotPocz 92