Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARSZENIK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ARSZENIK, ARSZENNIK, ARSENIK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVII, XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   arszenik ||   arsenik ||   arszennik
D.   arseniku ||   arszeniku ||   arszenniku
B. uż. nżyw.   arsenik ||   arszenik
N.   arszenikiem ||   arszennikiem ||   arsenikiem
liczba mnoga
B. uż. nosob.   arszeniki ||   arszenniki
Etymologia
łac. arsenicum
Znaczenia
»związek arsenu o silnym działaniu trującym, stosowany m. in. w medycynie«
  • – Ktore rzeczy moc maią palącą, więcey wyciągaią, iako Arsenik. PetrSInst E 2.
  • – Komuby w trunku był zadany Arsenik/ to iest złotołusk/ krochmal w wodzie warzony [...] vżywać. SyrZiel 959.
  • Arszenik swą iadowitością wszystkie ine iady zatłumia. SyrZiel 97.
  • – Z zębow naszych rdze wnetże otrzemy, ziadszy zraz rospalonego bułatu, z świezym Arszennikiem. AndPiekBoh 8.
  • – Możesz bydź srozsza trucizna nad Sandarakę? nad arszenik? SekrWyj 153.
  • – Jeden grzeczny kanonik jadąc z kapituły, Arszeniku na szczury kupił do szkatuły. PotFraszBrück I 550.
  • – Na Cancer wrzodowaty między wszystkiemi do leczenia sposobami, naylepszy iest Arszenik. CompMed 465.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • arszenik biały:
    • Arsenicum album. WeissHüttenrauch. Arszenik biały. GuldOn 40.
  • arszenik czerwony:
    • – Arsenicum album. WeissHüttenrauch. Arszenik biały.[...] Rauschgeel [...] Hüttenrauch. czerwony. GuldOn 40-41.
    • – Gdybyś wziął arszeniku czerwonego, y hałunu, a utarł byś to, y zamieszał z sokiem rozchodnikowym, y z żołcią z byka, a namazałbyś ręce swoie, potym wziąłbyś rękami namazanemi żelazo rozpalone, nie upali cię. AlbSekr 328.
  • arszenik żółty:
    • Arsenicum album. WeissHüttenrauch. Arszenik biały. Luteum. Citrinum. GelbHüttenrauch zołty. GuldOn 40-41.