Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DUSZA

rzecz.
ż
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, L, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), SXVI (?), T (?), SW (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • afekcja duszna || duszy afekcja:
    • – Tak też y w leczeniu áffekcyi dusznych/ kto nie zniesie przyczyny grzechu/ y nie Strzeże się okázyiey/ znowu się powroci do swoich nałogow. StarKaz II, 462.
    • – To rzecz pewna że przez żywą kontemplacią umarłych kalwarie y kości wroznych duszy pomagaią affekciach. MikSil 291.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bezecna dusza:
    • Bezecną duszę swoię bez spowiedzi/ y wszystkich inszych Chrześciáninowi dobremu należytych Sácrámentow/ w ręce temu/ ktorego iárzmo dzwigał/ oddał. KalCuda 130.
  • boleść na duszy:
    • – Wielu áby uszli wstydu, frásunku, háńby, y innych boleści dusznych, życzyli sobie choroby ktora iest boleścią zwierzchną, zaczym znáć że większa iest boleść ná duszy. TylkRoz 306.
  • niech Bóg czyjejś duszy miłościw będzie:
    • – Wiakim nas wszistkich, ktorzysmy hoinie dobrodzieistwa iego zazywali zostawił zaliu [król Władysław IV], kazdy baczny snadnie wyrozumiec moze. Niech Bog Jkm duszy miłosciw będzie. VorLetSkarb 206.
  • niechaj czyjaś dusza odpoczywa na wieki w niebie:
    • ~ Pozegnał się z tym swiatem Iasnie Wielmo[żny] ImPan Ian Zamoyski [...] ktorego niechay dusza odpoczywa na wieki wniebie. DrobTuszInf 57.
  • niechaj czyjaś dusza z Panem Bogiem wiecznie króluje w niebie:
    • ~ [...] pozegnał się z tym swiatem Iasnie Wielm[ożny] ImPan Podskarbi Wielki Koronny [...] ktorego dusza niechay z Panem Bogiem wiecznie kroluie wniebie Amen. DrobTuszInf 56.
Związki frazeologiczne

  • mieć świętą duszą:
  • duszę czartu oddać:
    • – nieczystą Dusze Sprosnemu Czartu oddaiąc HistŚwież 24.