Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ŻOŁĄDŹ

rzecz.
m albo ż
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Warianty fonetyczne: ŻOŁĄDŹ || *ZOŁĄDŹ
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1609
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   żołądź
B. uż. nżyw.   zołądź
N.   zołędzią
  żołędziem
Znaczenia
1. »owoc dębu«
  • – Wieprzow/ ktore się tám pásą żołędźiem/ nie tylko támtá kráiná ma dostátek; ále też z niey y insze kráie bliskie. BotŁęczRel I 103.
  • – Obla iodłá/ skámiáły dąb w zołądź vbrány/ Iáwor vćieszny/ klon wtąż rożliczno bárwiány/ Wierzby nádwodne/ rzekom Lotos polubiona/ Bukszpan wiecznoźielony/ y miryká płona/ Dwumástny mirt/ z modremi figá iágodámi/ Y wyśćie kretne bluszcze zbiegli się/ y z wámi Winorośle/ y tyki niemiż oplećione. OvŻebrMet 246.
  • – Przy dotuczaniu Wieprzow zbożem mełtym, y zołędźią kiedy się w Gáiách zrodżi, kraśić trzebá. HaurEk 21.
  • – W głodzie żołądź z dęb ny mielą, z mąką mieszaią, chleb pieką, ale z uymą zdrowia, bo takowe iedzenie iednym puchlinę drugim konstypacye, trzecim nudność y iakieś pieczenie wnętrzności sprawowało, za swiezey naszey pamięci Więcey o dębie za Boga wenerowanym pisałem w części 1. Aten. ChmielAteny III 333.
2. »pąkla, rodzaj morskiego skorupiaka, Balanus«
  • żołądź/ morsky pław miękkoskorupy/ iako Grecy i Łáćinnicy go zowią. Balanus [...] Concham rhomboidem [...]. Kn 1445.