Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*CEREMONIJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, SWil, SW (ceremonja), SJP (ceremonia)

Nienotowany w słownikach:
SStp, T (?), L (?)

Formy gramatyczne
lp D. ceremonijej  
B. ceremoniją  
Ms. ceremonijej  
lm C. ceremonijom  
B. ceremonije  
Ms. ceremonijach  
Etymologia
łac. caeremonia
Znaczenia
1. »uroczysty obrzęd odbywający się według ustalonych form, uroczystość«
  • – Do namiotow iednak krolewskich naschodziło się kompaniey Siła widziec tę Ceremonią PasPam 214.
  • – Czynił ci Arcybiskup te Ceremonie co do iego Urzędu nalezały. PasPam 233v.
  • – Krol Ian trzeci wszystkim Ceremoniom assystował. PasPam 248.
  • – Był tegy pogrzeb obudwu razęm krolow na zamku krakowskim dnia 13 Stycznia [...] Ceremonie spolne odprawiono. PasPam 248.
  • – Po ceremoniach pogrzebowych dnia trzeciego [...] była koronacyia krola. PasPam 248.
  • – Gdy prezentowali więzniow naszło się woyskowych siła do Regimentarza y iam tez był. Iak iuz po owey Ceremoniiey stoię tak przy namiecie z Iarzyną Rafałęm z Rawianinęm. PasPam 92.
2. »ogólnie przyjęty sposób zachowania się w ważnych, uroczystych momentach, oznaki uszanowania«
  • – Zeby iednak y Hetmanowi Nalezytą uczynił Ceremonią daiemi list do niego. PasPam 161v.
  • – Pisze ze na Trakcie tych Posłow potkał y przystawa przydał ainszego ze Szkłowa nazad odprawił. ktory przystaw niebył y oni w szkłowie nie byli. Byle to tylko ceremonią zachować. PasPam 161v.
  • – Z goła dla ceremoniiey tylko, rownemu przed rownym. Człowiekowi przed człowiekiem ... swoiey uzalić się dolegliwosci po tym zamilczec. PasPam 84v.
Związki frazeologiczne

  • bez ceremonijej:
  • »po prostu, nie bacząc na przyjęte zwyczaje«
    • – Iuz tedy bez wszelkiey Ceremoniey poczęlismy z sobą mowić de tempore [o terminie]. PasPam 224.