POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło EGZACERBOWAĆ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło EGZAGITOWANY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2015
AKADEMICKI przym.
Słowniki: SXVI (supl.), Kn, T III, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
lpM.makademicki
żakademicka
D.makademickiego
żakademickiej
C.makademickiemu
B.żakademicką
Ms.makademickim
żakademickiej
lmM.mosakademiccy
nmosakademickie
D.akademickich
C.akademickim
B.mosakademickich
nmosakademickie
N.akademickimi
lpC.m albo npo akademicku
Etymologia:
łac. academicus
»dotyczący, właściwy akademii, należący do akademii«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. rektor akademicki:
  • – Bo táką vmowę y zgodę vczynili dla większego pokoiu y zachowania zobopolney miłośći przed lat czterdźiestą kilką zdawnemi Pány Akádemiki; (o ktorey się nizey powie wresponsię nátrzeći diskurs P. Plebanow) że wszyscy studenći v Iezuitow się vczący/ mieli się wpisywáć sposobęm wszytkich innych wkśięgi Akádemickie/ y P Rektorowi Akádemickiemu posłuszeństwo przysięgáć/ y w sądách Ciuilium causarum podlegać onęmuż; á Iezuitom wrzeczách do náuk/ y do kárnośći szkolney/ y dobrych obyczáiow przynależących. SzemGrat 75.
troj. honory akademickie:
  • Honorow Akádemickich to iest tytułow Doktorskich y innych rozdawáć swym studentom nie mysleli; áby wtym w większey Reputácyey Akádemia zostawałá. SzemGrat 347-348.
troj. młódź akademicka:
  • – [...] stáráią się o to/ áby młodz Akádemicką wszkołách ich/ przez Congregacye/ ábo bráctwá Przebłogosłáwioney Matki Bożey fundámentá - pobożności y dobrych obyczáiow wziąwszy/ srzodkámi temisz/ wteyże pobożności/ y skromności/ y obyczáiách dobrych/ pomnożenie bráłá/ a wolności ktorą ma w Akádemiey/ ná dobre/ á nie ná złe vżywáła. SzemGrat 324.
troj. promocyja akademicka:
troj. sapient akademicki: »pedel, woźny«
  • Sápiient Akádémicki. [Bidellus Alciato. Tucholi. Custodem gymnasiorum etiam vocat Alciat. [...]. Kn 979.
troj. kościół akademicki:
  • – Ma iego [św. Joachima] Relikwie Kościoł Krakowski Akademicki S. Anny. ChmielAteny III 154.
  • – Leży [bł. Jan Kanty] w Kościele Akademickim u S. Anny w Krakowie w grobie wspaniałym. ChmielAteny III 161.
troj. ogród akademicki:
  • – W Sali Ogrodu Akademickiego stoią po száfach w náczyniach szklanych węże, iaszczurki, ptaszki, Dźiecię przed czasem urodzone in spiritu Vini, aliàs w wodce konserwuiącey: ná ścianách rożnych bestyi skory, ná śrzodku Hyppotamus, álbo koń wodny; słomą wypchany wisi. ChmielAteny II 248-249.
troj. drukarnia akademicka:
  • – HISTORYA POLSKA Z opisaniem Rządu i Urzędów Polskich przez J.W.Jmśći X. WŁADYSŁAWA ŁUBIENSKIEGO Pisarza W. Koronnego teraz Arcy-Biskupa Gnieznieńskiego Prymasa Korony Polskiey I W.X.L. NAPISANA Na cztery Częśći PODZIELONA, á na żądanie wielu PRZEDRUKOWANA. w Wilnie w Drukarni J.K.M. Akademickiey Societatis JESU, Roku Pańskiego 1763. ŁubHist s. tyt..
troj. kolegium akademickie:
  • – Władysław w Zakonie Societatis. JESU mąż godny, rządźił naprzod Domum Professam w Wilnie, potym Prowincyą Litewską przez cztery lata, dáley Collegium Akádemickie Wileńskie, teraz Domum Professam w Wárszáwie. NiesKor II 22.
przen. przenośnie:
  • – Drugie, nieumieiętność grubą znosi, ktora wiele dusz pod brzydkie iárzmo wiąże; y nie pierwey zgromiona bywa, áż vfce Szkolne, ábo Akádemickie Połki następowáć poczną. BirkOboz 50

PO AKADEMICKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
Najwcześniejsze poświadczenie: 1627
»według zwyczaju akademii«:
  • – A to iusz P. Plebanie ani po Akademicku/ ani po Plebańsku. SzemGrat 78.
Patrz *AKADEMICZNY.
Autorzy: PK, TS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)