Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CZŁOWIECZY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, Kn, T, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
lp M. m człowieczy  
ż człowiecza  
n człowiecze  
D. n człowieczego  
B. m nżyw człowieczy  
n człowiecze  
Ms. n człowieczym  
W. m człowieczy  
lm M. nmos człowiecze  
B. nmos człowiecze  
Znaczenia
1. »ludzki«
  • – Pierzchając przed nią [św. Agnieszką], Świat po drodze miece powagi, stroje, namięci człowiecze i ciało w trokach, i ciemnych rot groty, pełne sromoty. MiasKZbiór 159.
  • – Nadobne dziewki wespół uradziły, Aby bez żadnej zwłoki zdrowia go [Marganora] zbawiły; Jeno dać zwyczajną śmierć zda się jem nie grzeczy Temu, co bestyalski żywot, nie człowieczy Prowadzi. ArKochOrlCz III 151.
  • – Na zdrowiu szczęście zawisło człowiecze […] Zdrowie zaś ludzkie tak trwałe na świecie Jak wodna bańka, gdy deszcz idzie lecie. MorPamBar I I, 332.
  • – PO tym ty Synu człowieczy/ weźmi sobie noż ostry/ tojest brzytwę bárwierską/ [...]/ á ogol nią głowę swoję. BG Ez 5, 1.
  • Człowiéczy/ Humanus calculus [...] Humanum caput, [...] Humana species et figura, [...] vide Ludzki 2. Kn 104.
  • – Do Kupidyna [tytuł] Sliczny aniele, w człowieczym ciele, Duchu przewybrany, Ciałem nadobnym jako ozdobnym Płaszczem przyodziany. ZimSRoks .
  • – Męszczyzni iako y Białegłowy tak bardzo się upiiali ze rozum y baczenie człowiecze przez wino utracali. PotPrzyp 9.
  • – Gdy się zal w serce Człowiecze wkorzeni. Ach, ach, iakosz mnie nie ma z Fundamentu, Mieszac? PotPer .
  • – Boże - rzekszy [Alfeus] - którego nie tknąwszy natury, W różne afekt miłości przetwarzał figury! Spadałeś złotą rosą, a zielonym gajem Częstoś orłem latywał i chadzał buhajem; Zdejm z serca człowieczego tak nieznośne brzemię!". PotZabKuk I 543.
  • – ANatomia: to iest kunsztowne rozbieranie ciał Źwierzęcych, a osobliwie ciała [...] człowieczego. KirchFac 1.
  • – Bicz, Arkan, rzuca [miłość] na kark iuż człowieczy. DrużZbiór 365.
  • Człowieczy. 1. menslich, der menslichen Natur nach. 2. menslich, gesittet. 1. humain, qui regarde l'homme. 2. humain, doux, honêtte. § człowiecza własność. * 2. człowiecze (ludzkie) obyczaie. T III 188.
2. »taki, jak u człowieka«
  • – Był taki własnie iako powinięn bydz Człowiek nawet u Rąk y nog niepazory Niedzwiedze ale Człowiecze paznokcie. PasPam 176.
3. hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji