Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BEK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII-XIX), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp M. bek  
D. beku  
N. bekiem  
lm B. beki  
Znaczenia
1. »głos bee wydawany przez różne zwierzęta, np. owce, barany, jelenie, beczenie, ryk«
  • – Béczenie/ bék/ Mugitus boum, [...] Balatus ouium. Kn 19.
  • – Owczych stad chore beki słycháć. OvOtwWPrzem 281.
  • – Wiszą tłuste u rosłej prosięta samury; A cóż, gdy na kształt chmury Kilkaset czarnych dójek z ugorów się garnie Do przestronej owczarnie? Matki jagniątek różnym Wabią bekiem, lecz próżnym. PotNabKuk I PieśNab 523.
  • – Beczenie, Bek. das Gebloecke. bêlement, bêler, meuglement, mugissement, buglement. § bek owiec skopow, koz, krow, ieleni. T III 31.
2. przen.  »głośny płacz«
  • Zu/ nehmlich schreiten/ sich begeben zu etwas. à, c’est à dire, commencer, se mettre, passer à qu. ch. § [...] Kupido w beki, w krzyki. T III 2473.
  • – Kupidyn w beki, krzyki, wrzeszczy, płacze. (L)JabłEz 17.
  • – Tu płakać wszyscy poczeli; aż na to, Jozef im powie y przed tym y ninie. Mścić się naymnieyszey chroniłem przyczyny. Y dziś daruię wszystkim z serca winy. Gdy się to dzieie u Jozefa w domu, Dwor Faraonow z zgiełku z beku z ryku Y z tak bliskiego przy pałacach gromu O Jozwowych się braci dowie szyku. ChrośJóz1745 P3.
  • – Porwą ią [żonę Putyfara] tedy, trą, trzezwią, ruszaią, Kobiety w lament, w krzyk, w płacz w zgiełki, beki, Ci suknie owi, piersi rozpinaią. Aby ią wiatrek, mogł obwinąc lekki, Po wodki iednych, co w skok posyłaią, By ich co prędzey, nániesli z apteki. ChrośJóz1745 F4-F4v.
Użycia metajęzykowe
  • - Barszczyk bek bez bluszcz bobek bol bruk budynek [...] in u genitivum terminant. WojnaInst 29-30
  • - Perdunt (e) in omnibus casibus, nomina bez ceber chrzest flader [...]. His adde desinentia in ec, ek, el, eł, en, eń: item cukier iáskier lagier owies pies szwágier. (p) Excipiuntur piec bek ćwiek człowiek Grek przysiek sąsiek. WojnaInst 32