Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

OPICH

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: OPICH, OPYCH, APICH
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (opich), SXVI (opich), Kn (opich, apich), T (opich, opych), L (opich; XVI-XVIII), SWil (opich), SW (opich)

Nienotowany w słownikach:
SJP

Formy gramatyczne
lp M. opich   || opych   || apich  
D. opichu  
C. opichu  
N. opichem  
lm M. opichy  
D. opichów  
Ms. opichach  
Etymologia
czes. opich, z g.-niem. Appich
Znaczenia
bot. »seler; Apium; także inne podobne rośliny zwłaszcza z rodziny selerowatych«
  • – POnieważ tę Pietruszkę [...] drudzy Opichem ogrodnym zowią/ z tey przyczyny rozumiem że przystoynie o inych Opichách tu się záraz położy. SyrZiel 1078.
  • Opich/ ábo Pietruszká Macdońská. SyrZiel 1083.
  • – W krzyżách y w lędźwiách boleniu/ wziąć ziela Włoskiego Kopru/ Opichu ziela/ po piąciu garści [...]. SyrZiel 391.
  • Opich/ ápich Boëmis. Apium, [...] Variae eius species, s. Montanum, Oreoselinum [...]. Palustre apium, eleoselinu[m], [...]. Kn 631.
  • Apium [...] Opich. GuldOn 2.
  • – Wziąc liścia kápuściánego, y vtłuc to z częścią opichu zielonego, z tego wycisnąwszy sok z winem vmieszác, y w lewe koniowi wlac nozdrzę. HaurEk 47.
  • ACHE [...] Apium [...] OPICH, ziele podobne pietruszce ktore przy błotach rośnie, á kwitnie biało. DanKolaDyk I, 33.
  • – Aby owce y krowy wiele dawały mleka, z zielonym opichem zmieszaną sol im dawać lizać, iak przychodzą z pola. ChmielAteny III 406.
  • Apium zaś albo opich wszelkiemu rodzaiowi ryb iest lekarstwem, gdy na nich iest iaka zaraza. ChmielAteny III 467.
  • Opich ziele (apium) Eppich ein Kraut von unterschiedenen Arten. ache, api, une plante dont il y a plusieurs espèces. T III 1247.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bot. błotny opich (sz. zm.);
  • bot. opich wodny (sz. zm.):
  • »pietruszka?; pietruszka?«
    • – Opich/ ktory się tu opisuie iest pospolity/ ktory też opichem błotnym y wodnym zowiemy przeto iż przy wodách y błotách rad roście. SyrZiel 1078.
    • Błotny opich. Petroselinum. Macedonicu[m]. Alexandrinum. Apium grande. Hipposelinum. Kn 631.
    • Petroselinum. [...] Błotny opich/ Pietruszká. GuldOn 3.
    • błotny opich. (palustre apium). Wasser-Morellen, gemeiner Eppich. ache ordinaire, qui croît parmi le becabunga. T III 1247.
    • – Błotny, na błocie rostący, leżący, z błota wzięty. sumpfig, Sumpf-. de marais, marécageux. § woda błotna; opich błotny [...]. T III 60.
    • – Opich/ ktory się tu opisuie iest pospolity/ ktory też opichem błotnym y wodnym zowiemy przeto iż przy wodách y błotách rad roście. SyrZiel 1078.
    • – Trzeci Opich Jeleni iest czarny/ máiąc korzenie długie/ miąższe y czarne/ a na wierzchu sczeciąsty máiąc okrążek iáko pierwszy/ Liścia drobnieyszego od pierwszego/ wodnemu Opichu bárzo podobnego iednák trochę więtsze niż Pietrusczáne. SyrZiel 165-166.
  • bot. opich macedoński:
    • – Tá wodká z Opichu Mácedońskiego służy kaszlom zimnych fluxow z głowy ná płucá spadáiących. SyrZiel 1084.
    • – Pietruszká álbo Opich Alexándriyski/ drudzy Opichem wielkim/ drudzy Kobelim/ álbo konskim zowią: rożny iest od Opichu Mácedońskiego. SyrZiel 1086.
  • bot. opich włoski;
  • bot. opich grecki:
    • – Macedonska Pietruszká/ ktorą Opichem Włoskim/ ábo Greckim zowią/od podobieństwá pietruszki nászey ogrodney. SyrZiel 1083.
    • – Macedonska Pietruszká/ ktorą Opichem Włoskim/ ábo Greckim zowią/od podobieństwá pietruszki nászey ogrodney. SyrZiel 1083.
  • bot. leśny opich:
    • – Drugi Jáskier iest wielki ábo kosmáty/ ktory leśnym Opichem zowiemy. SyrZiel 874.
  • bot. opich aleksandryjski;
  • bot. opich wielki (sz. zm.);
  • bot. opich kobyli (sz. zm.);
  • bot. opich koński:
  • »Przewłoka czarna; Smyrnium olusatrum; Przewłoka czarna; Smyrnium olusatrum; Przewłoka czarna; Smyrnium olusatrum; Przewłoka czarna; Smyrnium olusatrum«
    • – Pietruszká álbo Opich Alexándriyski/ drudzy Opichem wielkim/ drudzy Kobelim/ álbo konskim zowią: rożny iest od Opichu Mácedońskiego. SyrZiel 1086.
    • – Pietruszká álbo Opich Alexándriyski/ drudzy Opichem wielkim/ drudzy Kobelim/ álbo konskim zowią: rożny iest od Opichu Mácedońskiego. SyrZiel 1086.
    • – ZNáyduie się w tych stronách nászych/ podobne ziele/ temu opisaniu [?]/ ktore wielkim Opichem ábo Kobylim zowiemy. SyrZiel 1087.
    • – NIeprzystoynie Gir z opichem wielkim ábo kobylem mieszáią. SyrZiel 1089.
    • – Wziąć nasieniá Czárnuchy/ korzenia ábo nasienia kobylego Opichu/ ábo wielkiego Opichu [...] po trzy łoty [...]. SyrZiel 459.
    • – Pietruszká álbo Opich Alexándriyski/ drudzy Opichem wielkim/ drudzy Kobelim/ álbo konskim zowią: rożny iest od Opichu Mácedońskiego. SyrZiel 1086.
    • Opich nász wielki/ ábo Kobyli. [tytuł] SyrZiel 1087.
    • – ZNáyduie się w tych stronách nászych/ podobne ziele/ temu opisaniu [?]/ ktore wielkim Opichem ábo Kobylim zowiemy. SyrZiel 1087.
    • – NIeprzystoynie Gir z opichem wielkim ábo kobylem mieszáią. SyrZiel 1089.
    • – Wziąć nasieniá Czárnuchy/ korzenia ábo nasienia kobylego Opichu/ ábo wielkiego Opichu [...] po trzy łoty [...]. SyrZiel 459.
    • – Pietruszká álbo Opich Alexándriyski/ drudzy Opichem wielkim/ drudzy Kobelim/ álbo konskim zowią: rożny iest od Opichu Mácedońskiego. SyrZiel 1086.
  • bot. opich ogrodny:
    • – POnieważ tę Pietruszkę [...] drudzy Opichem ogrodnym zowią/ z tey przyczyny rozumiem że przystoynie o inych Opichách tu się záraz położy. SyrZiel 1086.
  • bot. opich syryjski:
    • – Syriyczyk/ álbo Opich Syriyski/ Rozdział 44. Sison Sinnus Apium Syriacum SyrZiel 150.
  • bot. jeleni opich:
  • »okrzyn; Laserpitium?«
    • – TRoiáki Jeleni Opich/ dwoy biały/ to iest mały y wielki. Trzeci czarny [...]. SyrZiel 165.
    • – O Jelenich Opichách/ Rozdział 49. Libanotis Theophrasti. prima & secu[n]da & tertia Hirtzwurtz SyrZiel 165.
    • – Trzeci Opich Jeleni iest czarny/ máiąc korzenie długie/ miąższe y czarne/ a na wierzchu sczeciąsty máiąc okrążek iáko pierwszy/ Liścia drobnieyszego od pierwszego/ wodnemu Opichu bárzo podobnego iednák trochę więtsze niż Pietrusczáne. SyrZiel 165-166.
    • – Pęchyrz mułem piasczystym záćpány Nasienie Jelenich Opichow otwiera/ y wychędaża. SyrZiel 166.
    • – Te trzy Opichy Jelenie/ ácz są iednego przyrodzenia/ y iednych skutkow z Rozmarynem Dioscoridowym/ iednák okolicznościámi zwierzchnimi/ są bárzo od siebie rozne/ Liściem/ Kwiátem/ y wzrostem. SyrZiel 167.
Użycia metajęzykowe
  • - Opych, vid. Opich. T III 1257