Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DOBYĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, L, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), T, SW (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  dobyć
czas przyszły prosty
lp 1. os.   dobędzie
2. os.   dobędziesz
tryb rozkazujący
lp 2. os.   dobądź
imiesłów uprzedni
  dobywszy
Znaczenia
»wydobyć, wyjąć, wydostać, wyciągnąć«
  • – Rzekę do Wachmistrza Daycie Panie tam ten papier co go Macie przy sobie dobędzie z kieszeni podam mu czyta. PasPam 155v.
  • – Unich wszystek deposit naypoufalszy w Morzu [...] utopi kiedy chce, y dobędzie kiedy chce. PasPam 69v.
Związki frazeologiczne

  • na co dobyć broni:
  • »zaatakować kogo zbrojnie«
    • ~ [Mówi król] Ty Rodryku, tym czasem Murzyńskie gárłá Dobądź znáiomey broni, y w domu ich zbiwszy, Pokáż, żeś ná włásnych ich śmieciách tym szczęsliwszy. CorMorszACyd 195.
  • dobyć broni na kogo:
  • »zaatakować kogo zbrojnie«
    • ~ Choć niechciał, musiał [król] dobyć broni, swawolnych Poddánych, ná oboronę Máiestátu. LubJMan 138.
  • za co dobyć broni:
  • »stanąć w czyjej obronie, ująć się za kim, pomścić np. czyją krzywdę zbrojnie«
    • ~ Xymena [mówi do Sancty'ego] Ostatni to rátunek lecz kiedy go użyć Przyidzie, y ieżli twoiá chęć się ktemu skłoni, Wolnoć będzie moię krzywdę dobydź broni. CorMorszACyd 146.
  • o co broń dobyć:
  • »stanąć w czyjej obronie, ująć się za kim, pomścić np. czyją krzywdę zbrojnie«
    • – [Mówi autor do fałszywego przyjaciela] O krzywdę moję broni nie dobędziesz Ani w mej sprawie kilka mil ujedziesz. MorszAUtwKuk 351.
  • szable dobyć:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Iedná bábá kámień do studnie w wáli/ a dziesięć go chłopow nie dobędzie. RysProv Cv.
Podhasła

DOBYTY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lm N.   dobytemi
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji