Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BURZLIWOŚĆ

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BURZLIWOŚĆ, *BURŻLIWOŚĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVI-XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. burzliwość  
D. burżliwości   || burzliwości  
C. burzliwości  
B. burzliwość  
N. burzliwością  
lm Ms. burzliwościach  
Znaczenia
1. »niepogoda, burza, sztorm«
  • – Powstánie gdysmy ná odwrot płynęli/ wielka ná morzu burzliwość y záwierzuchá. KalCuda 223.
  • – Przeciw niepogodom y burzliwości Nieba (to iest deszczow Wiatrow, gwałtow. słonca gorącości. Zimna, y niełaskawości powietrza, gradom Sniegom y innym niewczesnościam) Wynalezione są budynki. NarArch 1.
2. w lm  »niepokoje, nieszczęścia, tragedie«
  • – Wyprowadza tandem Dobroć Boska tę zacną Oyczyznę po długich Woyny Tureckiey burzliwościach ná pożądány brzeg pokoiu. DanOstSwada IV, 4.
3. »o chorobie, dolegliwościach itp.: ostry, gwałtowny przebieg«
  • – Ołtarz [...] Tu lekárskie chowa kości, Przeciw chorob burzliwości. KalCuda 37.
4. »gwałtowność charakteru, wybuchowość, w odniesieniu do konia: narowistość«
  • – [Jeźdźcy] Rozmaite na nos [koński] łańcuszki przyprawują dla umiarkowania noszenia głowy, pohamowania burzliwości końskiej i odjęcia jakiej krnąbrności, bądź urodzonej, bądź nałożonej. DorHipTur 77-78.
  • – Maią [Anglicy] swoie też vitia, że passyonáci, od morza nabieráią często burżliwości, na wielkie odważáiąc się molimina. ChmielAteny II 271.
Użycia metajęzykowe
  • - Burzliwość das Ungestüme. WojnaLust 42