Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BUTEL I

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BUTEL || BUTEŁ
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. butel   || buteł  
lm M. butlowie  
D. butlów  
Etymologia
niem. Büttel
Znaczenia
»sługa, pachołek miejski, zajmujący się głównie ściganiem i karaniem złoczyńców, oprawca, pomocnik kata, siepacz, pełniący także inne funkcje, np. herolda, posła sądowego«
  • Buteł Praeco. LodDict 9.
  • Butél/ vide Woźny miéyski. Kn 54.
  • Schergant/ mieyski sługá/ butel/ lictor. KusWeg I5v.
  • – Wyznánia [oskarżających więźniów czarownic] nie pokázowáć/ [więźniom] komu sąd tákich rzeczy nie iest leczony/ dla osławy ludzki/ iáko butlow/ ábo sług mieyskich/ bo oni do domu przyszedszy żonąm/ á żony wszystkiemu świátu troie niewidy z przydatkiem rozpowiedzą. AnCzar (błędnie: WisCzar) 77-78.
  • – W wielkim sekrecie to [przesłuchiwanie więźnia oskarżonego przez czarownicę np. o pomoc] potrzebá odpráwowáć. Ale kiedy y butlowie/ kto się nie leni/ może przy tym bydź/ to tu butel żęnie máło lepszey do domu przyszedszy/ oná innym [...] rospowie. AnCzar (błędnie: WisCzar) 78.
  • – *Butel, vid. Woźny. T III 91.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • podwojski butel:
    • Auszruffer/ podwoyski butel/ praeco. KusWeg A7v.

*BUTEL II

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1743-1745
Formy gramatyczne
lm D. butlów  
Etymologia
fr. bouteille
niem. Buttel
Znaczenia
»duża butelka«
  • ENTONNER [...] WINO lać do beczki álbo ciągnąć z kuffy do beczki. Lewarem álbo przez leiek. [...] Ley służący do nálewania beczek y butlow. DanKolaDyk II, 518.
BUTEŁ p. BUTEL