Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KOSTKA

rzecz.
ż
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1620
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   kostka
B.   kostkę
liczba mnoga
M.   kostki
Znaczenia
1. »mała → kość«
2. »pestka«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • daktylowa kostka (sz. zm.):
  • »pestka«
    • Daktylowa kostka w wysokie palmowe drzewo się obraca. SaadiOtwSGul 2.
    • Item do bielenia y czyszczenia zębow służą te rzeczy. Chleb pszeniczny upalony, Pumex kilkákroć rozpalony y gászony, Korale czerwone, kostki Daktyłowe, Popioł z Lulki po wykurzeniu Tytuniu. PromMed 24.
3. »przedmiot do gry«
  • – Pod ten czas, kiedym był na Zamku z Xięciem z Pacholęty Xiązęcemi zawiodł się do Pokoju Pańskiego i grał w kostki. MasDiar 136.
  • – [...] to się oni wolą wpráwowáć w zbytki, w pijátyki, kosterstwá, we wszeteczeństwá, jáko to, kufle dobrze wytrząsáć, szklenice zá zdrowie gryść, záloty stroić, táńcámi niezbednymi się báwić, kárty, wárcáby y kostki gráć, Sodomiją się mázáć. GdacPan 144-145.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Wielkiemu Pánu záwsze kostká dobrze páda. RysProv XVII, 6.
  • ~ A kiedyście koło mieli pod Nowogrodkiem na ledzie pytali scie sie iezeli ia ten Car czyli nie ten. A ia z wami kostek niegrawał. MarchŚcibHist 4-4v.
4. »część nogi nad stopą«
  • – Młodziuchną, piękną, ładną, sprowadzić Pánienkę, Kazáć iey krotką nosić nád kostki sukienkę. DrużZbiór 135.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • [Aksamit] w kostkę:
Odsyłacze