Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

POSPOLITY

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne
lp D. m   pospolitego
n   pospolitego
B. ż   pospolitą
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • [Architektura] pospolita:
    • Architektura [...] dzieli się na Architekturę Kościelną [...] pospolitą [...] woienną. BystrzInfElem C4v.
  • pospolity aforyzm:
    • – Według pospolitego afforyzmu; non iacet in molli veneranda scientia lecta. MikSil 284v.
  • aksjoma pospolite:
    • Axioma pospolite: In dubiis benignius interpretandum. SolGeom II 144.
    • – [...] áby [...] umieli poznawáć choroby, náczym wszystká rzecz należy, według áxiomá pospolitego. Medicus in tantum bene curat, in quantum bene cognoscit. CompMed 3.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • gospoda pospolita:
    • Gospodá pospolita/ gościnny dom/ gościniec. Hospitium [...]. Inuitare hospitio, discedere ex hospitio [...] Taberna diuersoria [...] Kárczmá aliud est. Szynkowny dom. In pagis Poloniae utrumq[ue] simul est, et in oppidis. Kn 204.
    • – w gospodzie pospolitey ma gospodę. T III 408.
  • pospolite ruszenie:
  • »powszechna wyprawa na wojnę szlachty posiadającej ziemię«
    • – WMMPanu nic nie mowiono choc 40 000 Talerow od Posła Francuskiego wziąłes, I ta to iest racyia czemu się WMM Pan boisz ruszyc Pospolitego Ruszenia. PasPam 194v.
    • – Wici na Pospolite Ruszenie wyszły. PasPam 235.
  • pospolite ruszenie:
  • »szlachta (oraz sołtysi) zobowiązani do udziału w wojnie wraz ze swymi pocztami z tytułu posiadania ziemi«
    • – Wolałbym paść Swynie nizeli z Pospolitego Ruszenia kommoderowanych prowadzić na Podiazd. PasPam 238.
  • pospolitym ruszeniem:
  • »o psach myśliwskich: gromadą«
    • – Charty były [...] tak rącze ze nie trzeba było nigdy zmykać do zaiąca y do liszki tylko iedno Ktore kolwiek alternatą [...] Do wilka zas to iuz Pospolitym Ruszeniem. PasPam 256.
  • bez pospolity:
    • BEz w drzewo wyrasta: Ieden pospolity/ który przy płotách/ przy párkánách roście. Drugi czarny/ ábo leśny/ ábo czérwony. Iest trzeci wodny/ Káliná. SyrZiel 1504.
Podhasła

POSPOLITA


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
przed 1624
Znaczenia
»jest właściwe«
  • – Ten Appetit zły troiákim rodzáiem lekow bywa znieśiony: naprzod ditą przećiwną według wilgotnośći zbyteczney ktoreykolwiek będącey/ wszytkim wobec/ iednák to pospolita ma być/ áby vżywáły pokármow mierno/ á dobrych/ nie tłustych/ nie słodkich/ áni też tákich/ ktoreby się bárdziey wsmrod niż w pokarm obracáły [...]. CiachPrzyp Bv.