Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

NUNCJUSZ

rzecz.
m
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1624-1625
Formy gramatyczne
lp M. nuncjusz  
D. nuncjusza  
C. nuncjuszowi  
B. nuncjusza  
N. nuncjuszem  
Ms. nuncjuszu  
lm M. nuncjusze  
D. nuncjuszów  
Etymologia
łac. nuntius 'zwiastun'
Znaczenia
polit.  »dyplomata, przedstawiciel Watykanu«
  • – Po skończonym obiedzie j.k.m. [Jan III Sobieski] tak po dolnych, jako i górnych pokojach prowadził jm. ks. nuncjusza, wszyskie mu pokazując, które natenczas z skarbca wystawione były, galanteryje; między inszymi bardzo się podobała jm. ks. nuncjuszowi ta szkatuła, którą j.k.m. w.ks.m. wiązał, powiadając o niej, że trudno widzieć i w rzymskim państwie równej. SarPam 225.
  • – Widziałem też króla przez sen, nie wiem, jeżeli takiego na jawie zobaczę, a on wyspowiadawszy się nuncjuszowi z wielkim nabożeństwem komunikował. MałpaCzłow 240.
  • – Król miał urazę do nuncjusza o toruńską inhibicyą: primas regni Potocki rad był téj okazyi, chcąc munus nuncyatury na arcybiskupów gnieźnieńskich przeciągać, a gdy tych dwóch piérwszych nieukontentowanie zrozumiała izba poselska, dopiéroż tam każdy ex suo interesse począł explikować inkonweniencye nuncyatury z ztąd ordynowano w poselstwie do ojca świętego Benedykta XIII uskarżając się w słusznych arcy materyach, że nuncyatura gwałciła prawa kardynalne majestatis et reipublicae nec non patronatus, gdy za dekretami nuncjuszów wdzierali się zakonnicy w opactwa i różni duchowni za tąż protekcyą beneficya różne bez prezent królewskich uzurpowali. OtwEDziejeCzech 349.
  • – Appartymenta w tenże dzień u Nayiaś. Krolowey Jeymći, na ktorych J. W Jmć X. Nuncyusz był, ressumowano [...]. GazPol 1736/90, 3 nlb.
  • – [...] przy prezencyi [...] Nuncyusza [...] pod czas Appartymentow Cantata y Serenata była. GazPol 1736/93,1 nlb.
  • – Clemens VIII Papież [...] kiedyś w Polszcze Nuncyuszem będąc, dobrze znał Dom Firleiow. NiesKor II 156.
  • – Tuż náleżą NUNCYUSZE albo Legati Apostolici Ordynaryini do Cesarskiego, Hiszpańskiego, Lusitańskiego, Francuskiego Polskiego Dworów, item do Báwaryi, ad Palatinum Rheni, do Weneckiey Rzeczypospolitey, y do Kantonów Szwayczarskiey Rzeczypospolitey posłani, y náznaczeni. ChmielAteny II 165.
  • – Grzegorz XIII. Papież przysłał Nuncyusza do Króla prosząc z Moskwą o Pokóy. ŁubHist 66.
  • Nuncyusz. [...] Nonce, Ambassadeur de Pape. T III 1080.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • Nuncjusz Sedis Apostolicae;
  • nuncjusz Stolicy Apostolskiej;
  • nuncjusz Apostolski;
  • nuncjusz papieski:
    • Nuncyusz Sedis Apostolicae tudzież [...] Senatorowie ná obiad przybyli. GazPol 1736/83, 1 nlb.
    • – Za iego Pasterskim staraniem, przy Nuncyuszu Stolicy Apostolskiey, Lutrowie xięgi, w poł Toruńskiego rynku w roku 1512 palono. NiesKor II 592.
    • – Marescotti Nuncyusz Apostolski dał Benedykcyą od Oyca s. po niey cudownym sposobem Duchem s. natchnięte Województwa [...] wykrzykneli jednostaynie, i nominowany przez Prymasa Prażmowskiego Michał Xiąże Wiszniowiecki. ŁubHist 109.
    • – Mszy rano wysłuchawszy u ojców jezuitów, gdyśmy z kościoła wychodzili, przyszedł do nas nuncjusz papieski, chcąc królewica jmć przywitać, ale tylko z książęciem panem kanclerzem tę ceremonią odprawił, bo jako nie wczas na nas napadł, tak go téż traktowano, i królewic nie dał mu się poznać, acz go on przecię poznał i uczynił mu przechodząc rewerencyą większą niż drugim z kompanii. PacOb 87.