Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ALTANKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
lp M. altanka  
D. altanki  
B. altankę  
Ms. altance  
lm M. altanki  
Znaczenia
1. »niewielkie pomieszczenie, izba w najwyższej części, budynku, na najwyższym piętrze lub na dachu, także kryty balkon, taras w najwyższej części budynku«
  • – Z tej sieni są drzwi na górę [...] jedne idą do altanki nad wystawą, a drugie nad izbę na górę. InwChełm 91.
2. »przybudówka przed wejściem, do budynku, kryta oddzielnym dachem, wsparta na słupach, połączonych balustradą lub poręczą, ganek«
  • – Dwór [...] Przed domem wielkim ganek albo altanka [...] na którą wschód z poręczą. InwUszwVet 230.
  • – Gdzie dworu jest trochę wzrębu, jest altanka; na górze mieszkanie. InwKal I I, 565.
  • – Chodzi Staruszek ieden snać po podworzu, álbo też z-Altánki wygląda, doglądáiąc swego gospodárstwá. MłodzKaz I, 47.
  • – Wchodząc do pokoju dolnego przy pańskim, altanka bez wierzchu przed sionką. InwChełm 126.
3. »niewielka budowla o lekkiej konstrukcji, różnorodnej formie, w ogrodzie lub w innym malowniczym miejscu, przeznaczona do wypoczynku; pergola«
  • – Przy studni stajenka grzeczy Z ogrodem [...] Tam altanka, w niej siedzenia, W gorącość dla ochłodzenia. JarzGośc 113-114.
  • – W tyle dwora ogród bez ogrodnika, pozarastały [...] w którym są 3 altanki. InwKal I I, 640.
  • – Kiedy od zbierania wina do Altanki się wrócili siadł [gospodarz] z żoną y z dziecmi u stołu. HistŚwież 174.
  • Altanka. Luft-Haus im Garten. cabinet, maisonnete dans un jardin. T III 6.
4. »małe, kryte pomieszczenie, domek, budka do celów myśliwskich«
  • – Zwirzyńczyk najmniejszy [...] w którym altanka tyż jest na słuchanie psów młodych tam się na wilka wprawujących. RadziwHDiar 174.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • altanka borowa:
    • – W Dyampolu altanka borowa ze wszytkiemi zelazami do niey nalezącemi. ArchRadziw 1638 380, 8.
Znaczenia niepewne
:
  • – Cesarz [...] rozkazał co prędzy, Ná czárnym morzu wystawić altankę, Zeby od węża broniła Sołtankę [córkę]. DrużZbiór 440.
1 a. 2:
  • – Na altance okna i jednego nie masz. InwKal I 147.