Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*GRATYS

rzecz.
m
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (gratis; jako przysłówek), L (gratis; gratys w cytacie, XVII), SWil (gratis, gratys; jako przysłówek), SW (gratis, gratys; jako przysłówek), SJP (gratis)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
D.   gratysa
B. uż. żyw.   gratysa
Etymologia
łac. gratis
Znaczenia
tu »poczęstunek, posiłek fundowany komuś przez inne osoby«
  • – Kiedy gdziekolwiek siędziecie, Czytając, mówić będziecie: Kat że mu to kazał składać, Lepiej niż darmo posiadać, Czymkolwiek sie bawić zgoła, A od czegoż wszelka szkoła? Wy mnie za to na gratysa Proście z chęci do Gładysza, Bądź gdzie lepsze rozumiecie, Pomożemy, co umiecie. WykGłosBad 28.
  • – PRzyiaciel ow stołowy/ á zwłasczá v Dworu/ Tey co pies iest własności/ y tegosz Humoru/ Tylko pátrzy á wietrzy/ gdzie záżyć Grátysa/ Y poto z tobą/ poki y ná stole Misá/ Rádá Seneki Philosophá. KochProżnEp 12.
Podhasła

GRATYS
rzecz
m

Warianty fonetyczne: GRATIS, GRATYS

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   Gratis
B. uż. żyw.   Gratysa
N.   Gratysem
Ms.   Gratysie
Najwcześniejsze poświadczenie:
1627
Znaczenia
składnik nazwy własnej »człon tytułów utworów literackich«
  • – tosz y o wászym tym pismie mowić sie może/ ktorymescie sie przed ludźmi popisáć chcieli/ że iest żebracy płaszcz Plebáński, z płátow dawnych potwarzy vszyty, w ktorym sie ludziom vdáć chcieliscie/ ále was iáko y Lutrá ominęła nádzieia; bo was teraz/ po wászym tym Gratysie/ mniey dáleko sobie wszyscy báczni Kátolicy poważáć będą/ ániżeli przed tym gdyscie sie zwycainym wam pismem przed ludźmi popisowáli. SzemGrat 50.
  • – Z czego wszytkiego dobrze baczyć możecie P. Plebanie/ że sobie Iezuici/ nie/ nie/ bárdzo bácznie/ (iáko wy mowicie) wtym szkoł otworzeniu/ postąpili; ále że tesz nie słusznie im zádaie cie / iákoby niemáło od scieszki ludzi zakonnych/ wtym wykroczyć mieli. A to niechay dosyć będzie/ ná pierwszy wász dyskurs/ ktoryście Grátysem názwáli [...]. SzemGrat 64.
  • – RESPONS NA WTORY DISKVRS PLEBANSKI Przywiley Názwány. PIęć rzeczy ma ten dobry człowiek przez mászkárę Plebanską gadaiący wtym dyskursie swym wtorym. Naprzod tryumfuie/ że we swym Gratysie pokazał (iáko powiáda) gruntownie y wywodnie/ że się Iezuitom w Krákowie vczyć nie godzi/ dla tego/ że oni z obowiązku czwarte[g]o slubu powinni iść/ tám gdzie nie mász wiáry prawdziwey Chrystusowey. SzemGrat 68.
  • – Záprawdę krzywdę wtym iáko y w ták wielu inszych rzeczách czynicie Iezuitom P. Plebanie; bom tego swiádom dobrze/ że nie ták iest/ ále ináczey/ ták wpismách iáko y w mowách Iezuickich. Lecz że się wam ná to/ iusz wpierwszym dyskursie od powiedziáło/ ćwicząc wászego Gratysá/ tu powtarzać tego nie będę; Wiemy że Iezuici Akádemiey przyznawáią co od niey wzieli; y onę szánuią iáko przystoi/ pomniąc chwałá Bogu ná sumnienie/ á nie tylo drugim/ ktorędy drogá do niebá pokázuiąc. SzemGrat 135.
  • GRATIS PLEBANSKI GRATIS WYCWICZONY W IEZVICKICH SZKOLACH KRAKOVVSKICH. Mędrszym niż przyszedł/ do Domu się wrácaiący. TO IEST Respons ná Dyskurs Plebáński O Collegium Iezuickim Krákowskim/ Grátis názwany/ y ná dwu inne tegoż autorá wteyże máteriey. SzemGrat k. tyt..

GRATYS

przysł.
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (gratis; jako przysłówek), L (gratis; gratys w cytacie, XVII), SWil (gratis, gratys; jako przysłówek), SW (gratis, gratys; jako przysłówek), SJP (gratis)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
  gratys
Etymologia
łac. gratis
Znaczenia
»darmo«
  • – Z Zyskiemże co Domini po wászym Synodźie/ Czy poszedł ku lepszemu/ czy ku większey szkodźie? Kśiędzom nic nie vięto wam nie przyczyniono/ Dosyć że was mistrzámi gratys zostáwiono. FraszSow Bv.