Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AMEN

wyk.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
Etymologia
hebr. amen
Znaczenia
1. »uroczyste zakończenie modlitwy lub wezwania do Boga, uroczyste wyrażenie zgody, potwierdzenia, lub życzenia, aby coś się stało«
  • – Y błogosławił Ezdrasz PANu Bogu wielkiemu/ a wszystek lud odpowiadał Amen/ Amen. BG Rdz Ne 8, 6.
  • – Sczęsc Panie Boze [...] wyprawie, aby bez szkody, wzdrowiu dobrym [...] do nas rodzicow swoich i małzonki swei miłei powrócił. Dai to Panie Jesu. Amen. VorLetSkarb 219.
  • – Oycze nasz/ któryś iest w niebie [...] twoie iest krolestwo y moc y chwała na wieki wiekow. Amen. PolPar 240.
  • – Pismo [...] tu kładę [...] Consens [króla] nowy na Elekcyą. W Imię Przenaświętszey y nierozdzielney Troyce świętey, Amen. LubJMan 27-28.
  • – W Imię Boga w Tróycy Przenayświętszey iedynego Amen. [...] R. pań.: 1696. Fatalna na Rzeczpospolitą naszą Polską nastąpiła roku tego okazya, przez Smierc Królewską. OtwEDzieje 1.
  • – Izba cała za Kasztelanem Brzesckim odezwała się, przeklinaiąc Auctorem zerwanego dla swoiey prywaty Seymu, boday przepadł, wołaiąc; a Xięża zawołali Amen. KonSRoz 3.
2. »przen. koniec«
  • – Dobrzy a baczni będą dziękowali Zatym wasz wsistkich P. B. porucząmy komedyey dokończenia [!] mamy. Amen. KodKon 37.
  • – Ze trzech części złożona każda oracya: Początek drugi środek, trzecia konkluzyja, Niech, kto co chce, obiera, wziąwszy na egzamen: W moich uszu ze wszytkich trzech najmilsze Amen. PotMorKuk III 83.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Vulgo dicitur. Nie iusz amen. i[dem] nondum est finis. KnAd 8.
  • (wariant II):
    – Choc sie tez wyłomiesz raz drugi nie iuz to Po sprawie trudno masz rzec wygrałem nie Amen Ani koniec niewoli iescze wniey zostawasz. OpalKSat 8.