Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AMNESTYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: AMNESTYJA, AMNISTYJA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (supl.), L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. amnestyja   || amnistyja  
D. amnistyjej   || amnestyi   || amnestyjej  
B. amnestyją   || amnistyją  
N. amnestyją  
Ms. amnestyjej  
Etymologia
łac. amnestia, z gr.
Znaczenia
1. prawn.  »darowanie kary, zmazanie win, ułaskawienie«
  • – P. Hetman [...] perswadował Boiarom Stołecznym zeby przez amnistią rzeczy przeszłe darowawszy niesczęsnym czasom Braterskie ich [boiarów z wojsk imperatora] przyięli. ŻółkPocz 37-38.
  • – W roku 1607. y coż czynili heretycy naszy Rokoszanie/ gdy puściwszy poprawę Seymow y Senatorow/ brzydką religią swoię kacerską/ szablami y kopiiami stawiali na nogi? skriycie pod amnistyą te hańby wasze. BirkEgz 11.
  • – Piszą z Kándiey że Bászá Portugálczyk poturczony/ publikował Amnistią dlá chłopow rebelizantow. MerkPol 308a.
  • – Prawa nie tak każą, ieżeli Amnystia nie ma mieysca. LubJMan 127.
  • – Aby ta amnistyja jako fundament grontownego uspokojenia między stanami R. P. przyjęta et in volumen legum była wpisana, starać się będzie jm. pan poseł. AktaKrak III 151.
  • – Amnestia aby według traktatu in Volumen legum wpisana była, która nie ma okrywać żadnych długów. MarkZap 56-57.
  • – Szlachta ktora z Kozakami trzymała dotąd, żeby miała amnistyą y przy swoich honorach została. HistBun 24.
  • – Chcesz abyś z wszystkiego wyszedł, aby sprawki twoie Amnistyią okryto, milcz, nie żarz się, nie żurz się. MłodzKaz I, 417.
  • – Ani dzięki ani nagrody nie pozwolono Koniuratowi ale tylko samey amnistyey. ChrośKon 91 marg. ChrośKon 91 marg..
  • – Criminalia nie powinny wchodzić w amnestyją. DiarSejm 259.
  • – Ta naybarziey niektorym nieprzeskoczona do Buławy zdaje się przeszkoda, że Poniatowski nie podpada pod Amnestyą tak rady Warszawskiey Anni 1710. iako Anni 1712. KonSRoz 12.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • amnestyja, amnistyja generalna (sz. zm.):
    • – Z klemencyjej i dobrotliwości wrodzonej J. K. M., p. n. m., wojsko związkowe amnestyją generalną pokryje. AktaKrak III 119.
    • – Król P. N. M. wszytko cokolwiek Pańskich Jego dochodziło uszu w jedno generalnej amnistiej zawinąwszy brzemię pogrążył. PotWoj Xv.
    • – Drugi Proiekt względem amnestyi Generalney także czytano z wyżey wyrażoną klauzulą. GazPol 1736/2, 1.
2. »przebaczenie«
  • – Niech jakie odpusty amnistya szerzy, Nie rychło p[o1roście, kto z cnoty się wypierzy. PotFraszBrück I 334.
  • – Sprawiedliwości Boskiey urząd tego potrzebuie [...] aby inaczey postępowano z tymi/ ktorzy po grzechach z niewiadomości popełnionych [...] zupełną amnestyą odbieraią/ a inaczey z poddanymi zdraycami/ ktorzy [...] umyślnie zdradzać go [Ducha Św.] śmieją. BujnDroga 100-101.
3. »zapomnienie, niepamięć«
  • – Znalazłem [w Hrajnie) jp. Sapiehę stolnika w. księstwa litew., z którym dawna przyjaźń wznowiona, a wszelkie ab utrinque urazy w amnestyą puściły się. ZawiszaPam 63.
Odsyłacze