Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ALARM
rzecz
m
, ALARMO
rzecz
n
, *ALARMA
rzecz
ż

W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SWil (alarm), SW (alarm), SJP (alarm)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L


Najwcześniejsze poświadczenie: 1644-1660
Formy gramatyczne
lp M. m alarm  
n alarmo  
B. m alarm  
ż alarmę  
n alarmo  
Ms. alarmie  
Etymologia
wł. all`arme
fr. alarme
Znaczenia
1. »znak, sygnał; dźwięk trąb wojennych, wzywający do walki«
  • – Woliałem tedy wgotowosci iusz będąc praeuenire, [...] nizeli czekac azby sam infractus swymi fortelami, dał nam alarmo. VorLetSkarb 245.
  • – Opiewa trąb marsowych alarmo takie dzisieysze podłe bellatora tryumphy. MikSil 181.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bić alarmo:
    • – Nieba kołowroty na horyzont nasz patrzają życzliwe, Wszędzie na wojnę dodają ochoty, Bijąc allarmo w puzany krzykliwe. KochWiedTur 6-7.
  • przen. alarmę uderzyć:
    • – Kiedy alarmę w trąby swe uderzę, Zda się, że górna miece gromy strona, Ale się strzały nie bój ni piorona Bo tam nie biję nigdy, kędy zmierzę. MorszAUtwKuk 194.
Przenośnie
  • Gdzie się obrocę, Bog mię dzwignie wszędy Pomniąc ná moiey niewinnosci wzory Lepiey w tym złote usłuży alarmo Bo ia affektow tych [Putyfary] niechcę y darmo.ChrośJóz1745 D8v
2. »zamieszanie, podniecenie na wieść o niebezpieczeństwie, popłoch«
  • – W kilka godzin na prawym skrzydle koronnym allarmo się uczyniło na ukazanie się tylko jednego Tatara. SarPam 17.
  • – Ta niespodziewana przez Rychlickiego relacja uczyniła alarm w Brześciu. MatDiar I, 82.
  • – W Brześciu alarm był wielki, całą noc staliśmy w paracie. MatDiar I, 94.
  • – Po tym alarmie armaty żelazne Pociejowskie [...] w Muchawcu pod zamkiem zatopiwszy, ruszyliśmy się za Bug do Sławatycz. MatDiar I, 95.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • alarm rycerski:
    • A wyprawnego serca śpiewajcie psalm Bogu; i między alarmem rycerskim, dajcie chwałę temu, który wstąpił na zachód, a Pan jest Imie jego. KochPsalTur 42.
Odsyłacze