Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*BUJURDUN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: *BUJURDUN, *BUJURDAN
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bujurdan, bujurdun; XVII-XVIII), SWil (bujurdan, bujurdun), SW (bujurdan, bujurdun)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1633
Formy gramatyczne
lp B. bujurdun  
N. bujurdunem   || bujurdanem  
lm M. bujurduny  
B. bujurduny  
N. bujurduny  
Etymologia
tur. bujuruldu ~ … 'rozkaz lub rozporządzenie paszy'
Znaczenia
»pisemny rozkaz, szczególnie wyrok śmierci, podpisany przez sułtana«
  • – Po śmierci Achmetowey o coś oskárżony [Gracjanus]/ Od zawisnych Emułow do przeiásney Brony: Czym zaraz z Buiurdunem spadszy Działáłyie/ Przyniosą mu siekierę ná vcięcie szyie. TwarSLeg 14.
  • Buiurduny, w Turczech są Ceduły śmier ci, z podpisem Cesárskim: ktorą komu oddádzą Dziáłałye, to iest siepácze: powinien tą submisse przyiąć, iako wyrok Boży. TwarSLeg 14 marg..
  • Buiurdun mu [Koreckiemu] śmierci oddádzą [działałyje]. TwarSLeg 35 marg..
  • – Ale wy przecie gorą? Y ieśli wam dłuży Z Pány Ottomáńskimi igraszka popłuży? Ze dawnieysze przyczyny ze dwuletnią onę Z Wołoskim Grácyanem praktykę wspomionę? Wászym on naprzod duchem nápuszon oszálał/ Y tyle krwie szláchetney Muzułmánskiey przelał: Porzezał Dziáłáłye/ zdrápał Buiurduny/ Zdrádzieckim iednák dziłom [!] nie dáł Bog fortuny. TwarSLeg 94.
  • – W tymże zamku i naszy dotąd więźniowie siedzą - gdzie ich kinie Fortuna, jeszcze nic nie wiedzą: raz ich cieszy nadzieja, że prędko wynidą, raz, że po nich siepacze z bujurduny idą. TwarSLegK 183.
  • – Chciałem ja przecię zwlec jeszcze który dzień i zmieszkać dla weryfikacyjej i melijoracyjej pakt, ale 4 iunii przysłał do mnie wezyr z ostrym bujurdunem czterech czausów w te słowa: "Pośle polski, jeśli chcesz posłem wyjechać tak uczciwie, jakoś przyjachał, jedźże dziś o zachodzie Słońca, albo jutro o wschodzie; jest to wola nie tylko wezyra wielkiego, ale i cesarza samego". MiasWLeg 95-96.
  • – Z drogi od Dunaja bieżał czausz jeden do Jass z bujurdanem od wezyra, żeby mię Lupuł hospodar inaczyj przyjął i wyjachał przeciwko mnie nagradzając pierwszy error. MiasWLeg 99.
  • – [...] Amurat [...] Daie buiurdunBaszy aby naDywanie Sprawę czynił o sobie a iesli niestanie Mieczem go konac grozi [...]. DrobOpow 187-188.