Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BURZENIE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (w in. zn.), SXVI, Kn, T, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
L

Formy gramatyczne
lp M. burzenie  
D. burzenia  
B. burzenie  
Ms. burzeniu  
lm M. burzenia  
Znaczenia
1. »obracanie w ruinę, niszczenie, pustoszenie czego«
  • Burzęnie miástá/ Excidium vrbis, Liu. Virg. Excisio, euersio tectorum. Disturbatio Corinthi: disperditio vrbis, Cicer. Excidio [...] v. Pustoszęnie/ Obálánie. Kn 54.
  • – Postánowiwszy ich [Kozaków] w Miásteczku Monástyrskim dobywać/ do Rádnych Pánow Kiiowskich po armatę/ prochy/ kule/ y inne do burzenia rzeczy należne posłáli. KalCuda 319.
  • – Dwie iescze sztuce [dział] prawie ogromnieysze Y do burzęnia zewszech naypewnieysze, Co szły Ku Niemu, myslał [Miller] gdzie postawić. OblJasGór 78.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • działo do burzenia:
2. »kotłowanie się, przelewanie się, gwałtowne falowanie, pulsowanie, tętnienie; przypływ i odpływ morza«
  • Burzęnie morzá/ nawałność/ Tempestas pelagi, Virg. Tempestas maris, [...] Procella [..] AEstus feruor maris: Agitatio fluctuum: agitatio maris [...] vide Náwáłność. Kn 54.
  • – Gdy chory nie czuie przelewánia, álbo burzenia po kiszkách, przy tym ma prágnienie wielkie y kászel, zły bárdzo znák. CompMed 296.
  • – Woda zá raz potłumia to zbytnie burzenie w żołądku. VadeMed 172.
  • – W suchey sapce ktorey ordynaryinie, burzenie krwi przyczyną bywa; krew puścić się może krwistym ludziom. BeimJelMed 114.
  • Burzenie krwi chłodzącemi lekarstwy uśmierzać trzeba. BeimJelMed 204.
  • Burzenie krwi poznać możesz z ciężkiey opressyi piersi, y krotkiego tchu. BeimJelMed 504.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • morskie burzenia || morskie burzenie:
    • – Wzbieránie i opadánie/ v. Morskie burzęnie. Kn 1346.
    • – Przychodzęnie morskie/ v. Morskie burzęnie/ przychodzęnie. Kn 869.
    • Morskie burzenia/ Aestus maris. Wirimas mariu. SzyrDict 179.
    • MARE'E (Flus et reflus de la mer) AEstus [...] MORSKIE burzenie podnoszenie y opadanie przychodzenie y odchodzenie wody ná morzu. DanKolaDyk II, 236.
    • REFLUS (Retour des eaux de l'ocean. [...] MORSKIE burzenie przybywanie y opadanie wody. DanKolaDyk II, 423.
3. »fermentowanie, musowanie«
  • – Racya, że magnes ciągnie żelazo, iest uniwersalna, z Sympatyi wielu rzeczy stworzonych podobnych sobie w náturze, y sobie ulubionych. Iáka się sympatya pokázuie w słoneczniku obracáiącym zá słońcem. W burzeniu win gdy winogrady kwitną. BystrzInfHydr U3v.
4. »buntowanie, podżeganie, czynienie kogo niespokojnym«
  • Burzęnie ludu/ vide Buntowánie/ zámięszánie. Kn 54.