Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BAJAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
bajać  
lp 1. os. baję  
2. os. bajesz  
3. os. baje  
lm 2. os. bajecie  
3. os. bają  
lp m 3. os. bajał  
lm mos 3. os. bajęli   || bajali  
lp m 1. os. będę bajał  
lp m 1. os. bym bajał  
3. os. by bajał  
bając  
Znaczenia
1. »opowiadać bajki, legendy, snuć opowieści, gawędzić«
Rekcja: co // o czym // zd

  • – Bogi nieśmiertelne czyni y záchowanie [ambrozja]/ iáko pogáńskie y Poetyckie baśni báią. SyrZiel 729.
  • – Ieśli siełá Bogow iest/ iáko wy Poetowie báiecie [...] powiedŸcież mi iáko się ich siełá mogło ná ieden świát zgodzić áby go wystáwili ták ślicznie/ áby go rozrządzili ták porządnie. StarKaz II, 18.
  • ~ Świát się cieszy bárziey z odwag y męstwá Wmci [...] niżeli báięli Bábylonia ze swych Hetmanów. AndPiekBoh 7-8.
  • Baią Poetowie ale nie tak przecie iako nasze starki dzieciom przy kolebkach zwykły. PotPrzyp 5.
  • – Niech starzy powiadaią ze z mleka Wenery Roza się rozkrzewiła Tureckie Litery niech baią ze się z potu Machometowego. DrobOpow 227.
  • Baią Poetowie o swoim Pegazie, że uderzywszy swoią podkową w skałę gory Helikonskiey wywalił przezroczyste zdroie. PisMów II 225.
  • – Prawdziwe wyrozumienie tey bayki iest, że się w Libiy znáyduie kray formę maiący Rogu wołowego, bardzo żyzny w wina i owoce wyborne, ktory Krol Ammon dał corce swoiey Amaltei – o ktorey baiano że była Mamką Jowisza. DanKolaDyk I, 370.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Iákoby ná Niemieckim kazániu był. Iákoby też o żeláznym Wilku báiał. RysProv C1.
  • (wariant II):
    Iákby mi o żéláznym wilku báiał/ iákbym ná Niémiéckim kazániu siédział/ v. Nié rozumie. Kn 230.
2. »zmyślać, fantazjować, gadać głupstwa, pleść; plotkować, kłamać«
Rekcja: co // o czym // na kogo // zd.

  • ~ Báię/ bayki powiadam/ Fabulor [...]. Sero fabulas [...]. Confabulo fabulam [...] Fabulam narro [...] Fabellam narro [...]. Kn 12.
  • ~ Brédnié/ vide Bayki.// Bredzę/ v. Blékocę/ Báię. Kn 45.
  • – Tych często iako poddanych grozieł się pobrac pan Czerny [...] a okupiwszy się powiedac smieią [...] ze są z podolia rodzicy, y o enelogiey Swe[g]o Sliachectwa przed ludzmi niewiadomemi baią. TrepNekLib 41.
  • – Twoi to – rzecze Piłat [do Chrystusa] – Żydzi na cię bają; Nie wiem, skąd dowód i skąd podobieństwo mają. PotZacKuk I 572.
  • – Nie słucham co Pijány báje. ErnHand 175.
  • – Niech że nie baią [...] Mędrkowie że ieszcze ścianá stoi z Kościoła Sálomonowego. ChmielAteny II 548.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

od przysł.: Baby sobie troje niewidy pod kądzielą bają.
  • – Táki to testáment y taki wagi, iaka Ewángelia bab, kiedy sobie troie niewidy pod kądzielą báią. WisCzar 90.
3. »drwić, szydzić z kogo«
  • – Drwię/ [...] vide Baię. Kn 151.