Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ANTYPATYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1632
Formy gramatyczne
lp M. antypatyja  
D. antypatyjej   || antypatyi  
B. antypatyją  
Ms. antypatyi  
lm Ms. antypatyjach  
Etymologia
łac. antipathia, z gr.
Znaczenia
»przeciwna, sprzeczna natura rzeczy; niechętny, wrogi stosunek do siebie osób, zwierząt i in.; niechęć, sprzeczność«
  • – Jeźli necessitas ukaże że te subjecta, przeciwko którym on [król] ma swoję antypatyą, mogą mu się znijść ad producendum bonum publicum, ozdobi swój majestat. RadziwKSprawy 572.
  • – Ją [ksienię] obserwuję jako matkę, a kocham bardziej, niżelim kochał matkę [...] ale jeślibym postrzegł w niej by naimniejszą do antypatii jakiej przeciwko Wci sercu memu dyspozycję, obiecuję [...], że by jej już oko moje nigdy nie widziało. SobJListy 429.
  • – A ktoż doścignie tak wiele inszych skrytych mocy sympatyjej i antypatyjej, tak w górnych rzeczach niebieskich, jako i w dolnych ziemskich. LubSArtPol 226.
  • – Żaby z Wężami maią wielką antipatią. PromMed 150.
  • – O Antypatyach, Sympatyach, o własności wody, ziemi, ognia, drew, kwiecia, minerałow, kamieni, y tym podobnych. BystrzPol I8v.
  • – Słońce im bliszsze tym [...] chmury grubsze y potężnieysze wiatry rodzi, ktore przez Antypatyą z gorącem słonecznym, więcey ziębią te kraie. BystrzInfGeogr C2v-C3.
  • – Małpa [...] wielką ma antypatyą, albo wrodzoną nienawiść z Zołwiem. ChmielAteny I 486.
  • – Pomaga ná ukąszenie wężá, broni od piorunow, siły wzmacnia, burze odwraca, przez iákąś antypatyą w ustá wzięty prágnienie gási teste Solino et Plinio. U Pyrrusa Krolá Epyru według Soliná Autorá był Achátek dziewięć Muz z Insigniami y Apolliná wyrażáiący. ChmielAteny I 549.