Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*ANTYPOD, ANTYPODA

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (antypod; XVI), SWil (antypoda, antypody), SW (antypoda, antypod), SJP (antypod, antypoda)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1624-1639
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   antypoda
D.   antypodu
liczba mnoga
M. uż. nosob.   antypody
uż. osob.   antypodzi
  antypodowie
D.   antypodów
C.   antypodom
B. uż. nosob.   antypody
uż. osob.   antypodów
Ms.   antypodach
Etymologia
łac. lm antipodes, z gr.
Znaczenia
1. »człowiek żyjący na drugiej stronie kuli ziemskiej; odmieniec«
  • – Między końcami pendykułów i równością od horyzontu są te linije VX, które są pod nogami antypodów, a z horyzontem idą równo. AquaPrax 172.
  • – Ieszcze swiecieł [Febus, słońce] pod ziemią: kędy Antipodzi Narod Człeczy: piętami w nasze pięty godzi. PotWoj 173.
  • – Pokazałeś [o stolniku Kłokockim] to przy Kamemetmecie, Na szumnym, ktory dałeś mu bankiecie, że wielki Mogol, ba i antipody Miałyby swoje u ciebie wygody. MorszZWierszeWir I 504.
  • – Raz nam świeci [słońce] drugi kroć zaś Antypodom. DamKuligKról 200.
  • – Na ospałego we dnie. W nocy czujesz, we dnie spisz, a to co za zgoda? Nie jesteś ty naszyniec, ale antypoda. ZbierDrużWir I 34.
  • – Czemu lubo Antypodowie [...] alboli same rzeki y morza około ziemi krążące, w Niebo nie spadaią. BystrzInfGeogr A1v.
  • – ANTIPODES [...] ANTYPODY, ci co nogi maią do nas obrocone ktorzy nogami do nas chodzą pod połokrągiem świata na ktorym my zostaiemy. DanKolaDyk I, 106.
2. w lm, wyjątkowo w lp »druga strona kuli ziemskiej; krańce świata«
  • – Wtesz y ty rozsypiesz się Prochy Bo zes Człekiem Cesarzu, chocbys Antipody W ręku miał wzdy smiertelney, nie uydziesz przygody. PotWoj 66.
  • – Phebus ku Antypodom zapad w swey karocy. DrobOpow 28.
  • – Bracia się weselą [...] miło przebywszy złe chwile, iakby naserce plastr przywinął miodu, ZaOycem iadą y do Antipodu. PotSyl 112-113.
  • – Pokazany idąc w gorę Tytan złoty Od ciemnych Antypodow. DamKuligKról 131.
  • – Słonce [...] w podziemne Antypody spieszy. OvChrośRoz 399.
  • – akże maią Prowincye pod swoim Znakiem leżeć? gdy naprzykład Polska pod Marsa znakiem pierwszym zostaiąca według Simpatyi na swoim mieyscu iest localiter, a ten że sam znak będzie w Antipodach? DuńKal L1v.